چند روزی است که کشور ملتهب است. اغتشاشات پنجشنبه شب به اوج خودش رسید. دیگر کسی نیست که در وجود توطئه دشمن تردید داشته باشد. حتی نزدیکترین جریانات فکری و سیاسی داخلی به غرب هم در تحلیلهای خودشان این را اذعان میکنند. کسانی که سال ۱۴۰۱ آب در آسیاب دشمن میریختند.
ارایه تصویر کلان و تحلیل عمیق از صحنه به مردم اهمیت دارد. مردم اصلیترین منبع قدرت نظام اسلامی هستند و هدف دشمن هم تضعیف آن است. این اغتشاشات و ناامنیها خودش مهم است اما دشمن حتما روی روایتی که از این حوادث میسازد و در ذهن مردم قرار میدهد، بیشتر حساب کرده است.
سعید جلیلی به همین مساله توجه دارد. او شنبه شب در برنامه زنده گفتگوی ویژه خبری تحلیل خودش را ارایه کرد. سعید جلیلی نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی است، او علاوه بر اشراف بر جزییات و اطلاعات دقیق، دارای تحلیلی کلان است که سبب میشود یک تصویر کلان و غنی به مخاطب ارایه کند. همیشه هم تلاش میکند جملاتی که مخاطب را از دریافت تصویر و تحلیل کلان منحرف کند، نگوید و اصطلاحا اهل کدبازی نیست و از اطلاعات آشکار و در دسترس همه استفاده میکند.
تحلیل جلیلی از اغتشاشات برآمده از تحلیلی کلان او از صحنه بینالمللی است. او جهان را در نقطه «بزنگاه»ی «تغییر نظم» میبیند. در هر قرن یک یا دو نقطه زمانی بزنگاه است. حدود هشتاد سال پیش بزنگاه تغییر نظم و تاسیس نظم جدید بوده و تا الان مناسبات آن جریان دارد. یکی از ویژگیهای این نقطه عریان شدن مناسبات قدرت است. مثل آنچه در ونزوئلا دیدیم.
جلیلی به این مهم اشاره میکند که ایران برخلاف نقاط بزنگاهی گذشته که به دلایل مختلف مانند فساد حکام داخلی و یا وابسته بودن آنها به قدرتهای خارجی نقش آفرینی نداشته است، در حال حاضر یک بازیگر فعال و موثر است. این موضوع مورد اعتراف دشمن هم هست و حتی در اسنادشان آن را اذعان کردند. این حرف درستی است، یک نمونهاش قانون اختیارات دفاع ملی آمریکا سال ۲۰۲۶ است که کنگره آمریکا به دلیل اینکه ایران، چین و روسیه و کره شمالی را محور تغییر و ایجاد نظم جدید میداند دولت را مکلف کرده است اقداماتی در برابر این بازیگران انجام دهد. مراکز مطالعاتی آمریکایی نیز بارها صحبت از محور تغییر، محور اقتدارگراها و یا محور مقاومت کردهاند که در همه آنها ایران یک بازیگر فعال و موثر در این لحظه زمانی است.
براساس این تصویر کلان سعید جلیلی راهبرد دشمن را جلوگیری از نقشآفرینی فعالانه در این صحنه میداند. دشمن ابزارهای مختلفی را استفاده کرده است. در ۴۷ سال پس از انقلاب اسلامی انواع نقشهها و ابزارها توسط دشمن به کار گرفته شده است و البته در تمام آنها شکست خورده است. همین چند ماه پیش در جنگ ۱۲ روزه شکست خورد. از نظر سعید جلیلی علت اصلی شکست دشمن، مردم ایران است. در همین جنگ اخیر آمریکاییها و غربیها اعتراف کردند که مردم ایران محاسبات آنها را تغییر دادند. جلیلی دو عنصر «شجاعت» و «بصیرت» را ویژگی مردم ایران میداند که موجب شکست طراحیهای دشمن شده است.
بر همین اساس هدف اصلی دشمن از «جنگ شناختی» ایجاد «تردید» است؛ تردید در نقاط قوت و موفقیتها با هدف کنار گذاشتن آنها. یعنی دشمن تنها راه ممکن را این میداند که مردم ایران «خودشان» نقاط قوت خود را کنار بگذارند تا هدف دشمن که عدم نقش آفرینی در نقطه بزنگاهی است حاصل شود.
جلیلی ابزار اصلی دشمن را برای ایجاد تردید «روایت» میداند. او به مقاله نشریه فارین افرز که اخیرا منتشر شده اشاره میکند که در آن به صراحت از این ابزار سخن گفته شده و بیان شده است که «روایتهای اغوا کننده» بر «استدلالهای درست» غلبه میکنند. دشمن همین را علیه مردم ایران به کار گرفته است. یعنی تلاش میکند با روایتهای اغوا کننده مردم ایران تصور کنند که برای رفع نقاط ضعف و مشکلات باید نقاط قوت و داشتههای خود را کنار بگذارند. در صورتیکه عقل سلیم میگوید نقاط ضعف با تکیه بر نقاط قوت قابل رفع است نه با کنار گذاشتن آنها.
بر همین اساس جلیلی «اغتشاشات» را در راستای طراحیهای دشمن برای نقطه بزنگاهی و ادامه جنگ ۱۲ روزه میداند که هدفش از بین بردن «نقاط قوت» است. «امنیت» و «زیرساختهای اقتصادی و خدمت رسانی» از نقاط قوتی است که در گام اول هدف این اغتشاشات هستند. اما محدود به اینها نخواهد بود. در روزهای آینده حتما نقاط قوت بزگتری مانند توان دفاعی، فناوری هستهای و … مورد هجمه قرار خواهند گرفت و کنار گذاشتن آنها راه کار رفع مشکلات اقتصادی بیان خواهد شد. این هشداری بود که جلیلی به مردم داد و تصریح کرد که هرگاه دیدید کسی ادعا میکند با کنار گذاشتن نقاط قوت میشود نقاط ضعف را برطرف کرد، بدانید این حرف غلط است و آن ادعا را کنار بزنید.
توصیه اصلی جلیلی بر اهمیت حضور همه ظرفیت جامعه برای نقش آفرینی در نقطه بزنگاهی بود. همه در هر سطح و جایگاهی باید نقش آفرینی کنند. لذا رمز پیشرفت و غلبه بر مشکلات و نقش آفرینی مطلوب در این زمان هم همین است.

