توسط : تحلیل راهبردی تقابل با ترامپیسم از کالیفرنیا تا تهران
روانشناسی قدرت در نگاه نیوسام
گاوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، در مصاحبه خود در کنفرانس امنیتی مونیخ، پرده از یک واقعیت کلیدی در رفتارشناسی دونالد ترامپ برمیدارد که برای بازیگران بینالمللی واجد اهمیت حیاتی است. او معتقد است ترامپ نه بر اساس منطق حقوقی، بلکه بر اساس «ادراک از قدرت و ضعف» عمل میکند.
1- استراتژی عقبنشینی در برابر قدرت
نیوسام در این مصاحبه با صراحت میگوید: «دونالد ترامپ در حال عقبنشینی است و من فکر میکنم مهم است که مردم این آگاهی را درک کنند… وقتی مردم در مقابل ترامپ میایستند، وقتی شما مقابله به مثل میکنید، آتش را با آتش پاسخ میدهید، او عقبنشینی میکند.»
این گزاره، ابطالگر این فرضیه است که ترامپ یک مهاجم غیرقابل مهار است. نیوسام با مثال زدن از عقبنشینی ترامپ در موضوع «گرینلند» و «خروج ماموران ICE از مینهسوتا»، تاکید میکند که او صرفاً «مرزها را آزمایش میکند» و اگر با سد محکمی روبرو نشود، «هر چه را که بخواهد، برمیدارد.»
این نگاه دقیقاً در حوزه سیاست خارجی و در قبال جمهوری اسلامی ایران نیز صادق است. عقبنشینیهای ترامپ در دریای سرخ و عدم تمایل او به ورود به یک جنگ مستقیم با یمن، نشاندهنده همین ویژگی است. ترامپ زمانی که متوجه شود «هزینه» یک اقدام از «سود» آن فراتر میرود، به سرعت تغییر موضع میدهد.
2- نبرد ارادهها؛ از کالیفرنیا تا ایران
فرماندار کالیفرنیا در بخشی از مصاحبه به طرحهای ایالتی خود برای مقابله با ترامپ اشاره کرده و میگوید: «ما آتش را با آتش پاسخ دادیم… موضوع پاسخگو بودن نسبت به جهانی است که در آن زندگی میکنم.» او با اشاره به پیروزیهای حقوقی در مورد «اختیارات تعرفهای»، نشان میدهد که حتی قدرت ریاستجمهوری آمریکا در برابر ساختارهای قدرتِ منسجم، آسیبپذیر است.
اینجاست که پیوند راهبردی با دکترین جمهوری اسلامی برقرار میشود. رهبر معظم انقلاب با درک همین روحیه در طرف مقابل، بر راهبرد «پاسخ متقابل» تاکید داشتهاند. سخن مشهور ایشان که «اگر جنگی بشود، جنگ منطقهای خواهد بود»، دقیقاً هدف قرار دادن نقطه محاسباتی ترامپ است. جمهوری اسلامی با تبدیل هرگونه تعرض احتمالی به یک بحران فراگیر منطقهای، هزینه را برای ترامپ به قدری بالا میبرد که او مجبور به عقبنشینی شود. همانطور که نیوسام میگوید: «او (ترامپ) خنثی خواهد شد… اگر مردم با صراحت و قاطعیت او را پس بزنند.»
3- اهرمهای اقتصادی و نبرد تعرفهها
نیوسام در مصاحبه به شکست ترامپ در دیوان عالی درباره «اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی» اشاره میکند و میگوید این موضوع نحوه استفاده او از تعرفهها برای «معاملات شخصی» را تغییر خواهد داد. او کالیفرنیا را به عنوان ایالتی معرفی میکند که به دلیل داشتن مواد معدنی کمیاب و اقتصاد ۴.۳ تریلیون دلاری، اجازه نمیدهد ترامپ زنجیره تأمین جهانی را به بازیچه بگیرد.
در سوی مقابل، جمهوری اسلامی نیز با استفاده از اهرمهای ژئوپلیتیک خود در تنگه هرمز و بابالمندب، عملاً در حال اعمال «تعرفههای امنیتی» بر سیاستهای تهاجمی آمریکا است. اگر ترامپ بخواهد با ابزار تحریم و جنگ اقتصادی، ایران را منزوی کند، پاسخ ایران (جنگ منطقهای) به معنای به خطر افتادن کل زنجیره تأمین انرژی جهان است؛ موضوعی که ترامپ به دلیل ترس از تورم و فروپاشی اقتصادی در داخل آمریکا، به شدت از آن واهمه دارد.
4- اتحاد در برابر «قانون جنگل»
نیوسام در توصیف نظم مطلوب خود میگوید: «ما به دنبال حاکمیت قانون هستیم، نه حاکمیت دونالد ترامپ، نه قانون جنگل، بلکه حاکمیت قانونی که ۷۰ سال گذشته را تعریف کرده است.» او هشدار میدهد که ترامپ از «همدستی و انفعال» دیگران سوءاستفاده میکند.
این تحلیل با واقعیتهای میدانی در مورد اسرائیل و چین نیز تطبیق دارد. ترامپ در جنگ تعرفهای با چین نشان داد که در صورت مقاومت جدی پکن، آماده معامله و عقبنشینی از مواضع حداکثری است. در مورد اسرائیل نیز، نیوسام به نوعی هشدار میدهد که ترامپ به هیچ پیمانی وفادار نیست. برای جمهوری اسلامی، این یک فرصت راهبردی است تا با تقویت «محور مقاومت» و همافزایی با قدرتهای اوراسیایی و شرق، ترامپ را در بنبست «هزینه-فایده» قرار دهد.
5- نتیجهگیری: قدرت، تنها زبان مشترک
نیوسام در پایان مصاحبه، توصیهای طلایی ارائه میدهد: «بزرگترین مشکل، این برداشت از ضعف است… او از ضعف سوءاستفاده خواهد کرد. مردم آمریکا همیشه قوی و ناحق را به ضعیف و برحق ترجیح میدهند.» او راه حل را در سه کلمه خلاصه میکند: «قدرت، اعتقاد راسخ، شجاعت.»
این دقیقاً همان نقطهای است که سیاست خارجی ایران باید بر آن استوار باشد. جمهوری اسلامی نباید اجازه دهد ادراک «ضعف» در محاسبات ترامپ شکل بگیرد. همانطور که فرماندار دومین ایالت بزرگ آمریکا با افتخار میگوید «ما با صراحت او را پس زدیم»، ایران نیز با تکیه بر توان دفاعی و عمق راهبردی خود، باید به ترامپ بفهماند که هرگونه فشار حداکثری، با «پاسخ حداکثری و منطقهای» روبرو خواهد شد.
در دنیای ترامپیسم، تنها کسانی زنده میمانند که بتوانند هزینه تعرض را برای او غیرقابل پرداخت کنند. کالیفرنیا این کار را در دادگاهها انجام میدهد و جمهوری اسلامی در پهنه جغرافیایی منطقه؛ هدف هر دو یکی است: مهار تاجری که فقط زبان «قدرت» را میفهمد.
