توسط : اعمال محدودیت بر فضای مجازی توسط کشورهای مدعی آزادی، درسی برای غربگرایان داخلی
مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در مصاحبه اخیر خود نظراتی قابل تامل درباره لزوم صیانت از فضای مجازی مطرح کرده که دامنه آن از نظارت جدی بر استفاده نوجوانان از فضای مجازی و بازیهای ویدیویی تا نحوه ارتباطگیریشان با هوش مصنوعی را شامل میشود. نگاهی به برخی مصادیق برخوردهای اخیر این کشور برجسته اروپایی و سایر غربیهای مدعی آزادی بیان با آزادیهای فضای مجازی نشان میدهد که غربگرایان ایرانی در تقلید از غرب هم درست عمل نمیکنند؛ آن هم در شرایطی که در برابرشان برخلاف ایران، چندین دستگاه اطلاعاتی برای فتنه افروزی و براندازی حکومت، متحد نشدهاند.
مکرون اظهار داشت: «میانگین زمان استفادهی یک نوجوان از صفحهنمایش، روزانه ۴ ساعت و ۲۰ دقیقه است. این دیوانهکننده است و شما بر محتوایی که مصرف میشود نظارتی ندارید. وقتی به فرزندانتان اجازه میدهید وارد شبکههای اجتماعی شوند، هیچ تضمینی وجود ندارد که در معرض صحنههای بهشدت خشونتآمیز قرار نگیرند. ما قرار نیست مسئولیت تصمیمگیری درباره اینکه آیا در سن ۱۲ سالگی واگذار کردنِ عملاً «مغز» به پلتفرمها کار خوب یا بدی است را فقط به والدین بسپاریم». و درباره بازیهای ویدیویی ادامه داد: « این کار برای فرزندان شما بد است که اجازه بدهید ساعتها جلوی بازیهای ویدیویی خشونتآمیز وقت بگذرانند؛ بازیهایی که آنها را به خشونت شرطی میکنند و ما اختلالات خواب و مشکلات دیگر را مشاهده میکنیم».
مکرون درباره ارتباط جوانان با هوش مصنوعی نیز گفت: «تعداد زیادی از جوانان با هوش مصنوعی مثل یک دوست صحبت میکنند؛ دوستی که رازهایی را با او در میان میگذارند که با هیچ انسان دیگری در میان نمیگذارند. این موضوع به کنارهگیری و انزوا منجر میشود و همچنین میتواند به سوءاستفادههای جدی بینجامد و امروز، این مسئله اصلاً هیچگونه مقرراتگذاریای ندارد». اظهاراتی که نشان میدهد حتی در کشورهایی که معروف به مهد آزادی در دنیا هستند نیز مقامات حالا به فکر طرحی برای صیانت از فضای مجازی و حفاظت از کودکان و نوجوانان و امنیت عمومی افتادهاند. البته این موضوع تنها در اظهارات خلاصه نمیشود و نگاهی به مصادیق اخیر برخوردها با ولنگاری در فضای مجازی نیز از اراده جدی این کشور حکایت دارد.
پاول دوروف، مدیرعامل تلگرام، در اوت 2024 پس از فرود در فرودگاه لو بورژه دستگیر شد؛ در حالی که تحقیقات قضایی از چند ماه قبل تر از آن شروع شده بود و نتایجش نشان میداد تلگرام همکاری لازم را با مقامات قضایی فرانسه در جلوگیری از فعالیتهای مجرمانه و نظارت و حذف محتوا نداشته و در این باره پاسخگو نیز نبوده است. سرفصلهای اهم دلایل دستگیری او هم عبارت بودند از: معاونت در اداره پلتفرم آنلاین برای تسهیل معاملات غیرقانونی توسط گروههای سازمانیافته، معاونت در توزیع سازمانیافته تصاویر کودکآزاری جنسی، معاونت در قاچاق مواد مخدر و چند اتهام دیگر مرتبط با جرایم سایبری مثل توزیع ابزارهای هکینگ، ترویج تروریسم، توطئه برای ارتکاب جرایم و رمزنگاری end-to-end چتها بدون دسترسی آسان برای پلیس.
دوروف با وثیقه 5میلیون یورویی آزاد شد در حالی که یک سال و دوماه طول کشید تا ممنوعالخروجیاش به طور کامل رفع شود؛ اما پرونده او همچنان باز است. اقدام دیگر دولت فرانسه برای صیانت از فضای مجازی نظارت جدی بر سایتهای پورنوگرافی بوده است. از سال 2025 فرانسه بر اساس قانون SREN (امنیت و تنظیم فضای دیجیتال، تصویبشده در می ۲۰۲۴) این سایتها را ملزم به تأیید سن کاربران میکند و در صورت تخطی، مقام تنظیمکننده ارتباطات صوتی-تصویری و دیجیتال میتواند آنها را جریمه، آدرس سایتشان را از نتایج جستجو حذف و یا دسترسی به آنها را مسدود کند.
البته این دست از اقدامات تنها در کشور فرانسه خلاصه نمیشود. اخیرا نخستوزیر اسپانیا نیز از اقدامات حقوقی جدیدی علیه «خطرات شبکههای اجتماعی» خبر داد؛ از جمله ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال، مسئولیت کیفری مدیران عامل شرکتهای فناوری در صورت حذف نکردن «محتوای غیرقانونی یا نفرتپراکن»، تبدیل «دستکاری الگوریتمی و تقویت محتوای غیرقانونی» به یک جرم جدید، و ایجاد یک نظام تازه برای پایش نفرتپراکنی؛ با این تأکید که «گسترش نفرت باید هزینه داشته باشد». معاون او نیز گفت: « من شبکه اجتماعی X(توییتر سابق) را ترک کردهام. آن شبکه محل پرورش نفرت است؛ ما نوکر ایلان ماسک یا ترامپ نیستیم».
خطوط قرمزی که تمام مدعیان آزادی به آن پایبند هستند؛ حتی آمریکا که علاوه بر محدودیتهایی از این دست، زمانی که دید یک شبکه اجتماعی چینی، بر خلاف سایرین که تحت کنترل خودش هستند، میان آمریکاییها همهگیر شده، به انواع روشها متوسل شد تا نهایتا عملیات تیکتاک در آمریکا به یک مشارکت انتفاعی منتقل گردد؛ جایی که سرمایهگذاران آمریکایی و غیرچینی 80% مالکیت را کنترل میکنند، و شرکت فناوری اینترنت چینی بایت دنس، فقط ۱۹.۹٪ از سهام را حفظ کرد تا بدین ترتیب جلوی ممنوعیت این برنامه در آمریکا گرفته شود.
همزمان اما عدهای در ایران از پاپ کاتولیکتر شدهاند و در حالی که تمام دستگاههای اطلاعاتی زبردست دنیا متحد شدهاند تا انقلاب مردم را زمین بزنند، با وضع هر گونه چهارچوبی برای فضای مجازی مخالفت میکنند. یک خطر جدی که در جنگ خیابانی اخیر نمونه واضح آن مشاهده شد؛ جایی که با قطع اینترنت، ارتباطات عوامل موساد و سیا قطع و فتنه تنها در دو روز پایان یافت. کشورهای ملقب به «مهد آزادی» که یک جبهه متحد دشمن تا این حد معاند و وحشی نیز ندارند، بابت سلامت روحی و روانی جامعه و اقدامات مجرمانه مانند قاچاق و پولشویی و جرایم جنسی احساس خطر کرده و قانون وضع میکنند؛ حالا اگر غربگریان قرار است از غرب تقلید کنند، بهتر است این موارد را هم در لیست تقلیدات خود قرار دهند.
