یادداشت

مردم‌داری و رانت‌خواری
قابل جمع نیستند
حمید لشگری
پرداخت سود سهام عدالت به تعویق افتاده اما پتروشیمی خلیج فارس 15میلیارد تومان عینک از برند علی دایی سفارش می‌دهد خضریان، نماینده تهران، در نطق افشاگرانه علیه بزرگ‌ترین شرکت سبد سهام عدالت، گفت: «پتروشیمی خلیج فارس نامه زده که 2500 عینک آفتابی برای پرسنل خود به مبلغ 15میلیارد تومان از فروشگاه برند علی دایی خریداری شود». در حالی که پرداخت سود سهام عدالت در سال جاری چندین بار به تعویق افتاده و حالا این نشت بی‌حساب بیت‌المال به جیب یک ستاره سابق فوتبال می‌رود. علی دایی که در بزنگاه‌های سیاسی هم‌نوا با محفل‌های قدرت و ثروت از دولت‌های بی‌برنامه حمایت کرده، خود امروز از بانیان وضع موجود است؛ اما در تناقضی آشکار، ژست اپوزوسیون گرفته و با تحریک مردم، عملا در جهت خواست دشمن برای به آشوب کشیدن کشور گام برمی‌دارد. دایی در جریان انتخابات سال 96 در پاسخ به این سوال که «آیا مناظره کاندیداهای ریاست جمهوری را دیدید؟» گفت: «نه، ندیدم. من کسی را که از نظرم به حق هست خیلی وقت پیش انتخاب کرده‌ام و رایم از قبل مناظره‌ها مشخص بود». منظور او حسن روحانی بود؛ زیرا در همین مصاحبه علیه تمام ادعاهای مناظراتی رقبای او موضع گرفت؛ دایی البته قبل‌تر از آن بارها از روحانی حمایت کرده بود و تصاویر بوسیدن پیشانی رئیس دولت یازدهم در جلسه افطاری و خوش‌وبش مفصل او موجود است. دولت‌های یازدهم و دوازدهم به ریاست حسن روحانی پایه‌ریز بسیاری از ناترازی‌های امروز شد؛ از عدم گسترش ظرفیت پالایشگاهی و نیروگاهی تا به تعطیلی کشاندن هزاران واحد تولیدی و واگذاری‌های مهلکِ بنگاه‌های خوشنام به آشنایان؛ اتفاقی که نهایتا میانگین رشد اقتصادی را به نزدیک صفر رساند؛ تولید مسکن و خودرو کاهش شدید پیدا کرد و بانک‌های خصوصی که موتورهای تولید پول برای محفل‌های قدرت و ثروت هستند، یله و رها به غارت جیب مردم پرداختند؛ نتیجه آن که مسکن و خودرو و شغل برای جوانان آرزو شد و بنزین و برق و بودجه دچار ناترازی شدند که در سال‌های بعد از آن تشدید شد. این دولت‌ها که فاقد اشراف بر مسائل حکمرانی هستند، هنگام به قدرت رسیدن، تنها هدف‌شان مذاکره با آمریکاست؛ گویی تمام مشکلات کشور با توافق حل می‌شود؛ که البته تجربه برجام و مکانیزم ماشه و تجاوز نظامی حین مذاکرات امسال، این پارادایم غربگرایان را به بن‌بست رسانده؛ و عراقچی، وزیر خارجه کنونی و معمار برجام، اعتراف کرد که حتی مشکلات بازرگانان نیز ارتباطی با تحریم‌ها ندارد. نکته قابل تامل اما اینجاست که این دولت‌ها هر بار با پروپاگاندای سلبریتی‌هایی مثل علی دایی برای خود رای جمع می‌کنند؛ اتفاقی که نهایتا به بقای بی‌نظمی در اقتصاد کمک می‌کند و جیب محفل‌ها را پر می‌کند. دایی اخیرا گفته است: «مگر می‌شود در یک سال گذشته دلار یک و نیم برابر بشود؟ مگر می‌شود الان با ۳۰ یا ۴۰ میلیون زندگی گذراند؟» تناقض آشکار این جاست علی دایی هم‌زمانی که نمایش مردم‌داری می‌دهد و خواسته یا ناخواسته پازل موساد را برای ایجاد آشوب داخلی و زمینه‌سازی برای تجاوز جدید تکمیل می‌کند، 15میلیارد تومان سفارش اختصاصی از شرکت اصلی در سبد سهام عدالت دریافت می‌کند. شرکتی که در پرداخت سهم مردم در سهام عدالت تاخیر داشته؛ در حالی که بنا بود سود سهام عدالت مربوط به سال مالی 1403 تا شب یلدای امسال پرداخت شود، این اتفاق هنوز رخ نداده است. گرچه بی‌برنامگی دولت‌های مورد حمایت امثال علی دایی تولیدی و کاسبی مردم را تقریبا زمین زده، اما سفارش‌های اختصاصی از شرکت‌های متعلق به همان مردم گویا سفره برخی عاملین وضع موجود را بزرگ‌تر کرده است. به راستی سفارش 2500 عینک شش میلیون تومانی در شرایطی که مردم در یکی از سخت‌ترین دوران معیشتی خود هستند، چه اولویتی دارد؟ آیا این رانت که پیشران بزرگی برای یک برند است و سایر برندها را وارد رقابتی نابرابر می‌کند، با ژستی که علی دایی می‌گیرد و دم از عدالت می‌زند، قابل جمع است؟

افرادی که «یارانه» نمی‌گیرند چگونه برای دریافت «کالابرگ» ثبت‌نام کنند؟
همزمان با اجرای سیاست جدید دولت در اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، دامنه مشمولان افزایش یافته و حالا افرادی که پیش از این «یارانه نقدی» دریافت نمی‌کردند نیز در فهرست مشمولان کالابرگ قرار گرفته‌اند؛ این گروه از شهروندان برای «ثبت درخواست دریافت کالابرگ» باید از طریق سامانه حمایت به نشانی hemayat.sfara.ir اقدام کنند.با آغاز اجرای سیاست جدید کالابرگ الکترونیک در راستای «حفظ قدرت خرید مردم»، دولت اعتبار ماهانه یک میلیون تومان به همه مردم فارغ از دهک‌بندی آنها اختصاص داده و براین اساس،‌ مجموعاً چهار میلیون تومان برای چهارماه دی، بهمن، اسفند سال جاری و فروردین سال آینده به صورت یکجا و اعتباری برای هر نفر به حساب خانوار واریز می‌شود.در این راستا هم دولت دو شیوه را پیش روی مردم قرار داده است؛ خرید با قیمت روز و سهمیه ثابت. طبق اعلام وزیر رفاه در این شیوه، مردم یا می‌توانند اعتبار کالابرگ (یعنی یک میلیون تومان) را با قیمت‌های روز از مجموعه کالاهای عرضه‌شده خریداری کنند یا اینکه می‌توانند کالاها را با قیمت‌های سابق به میزان سهمیه تعیین شده خریداری کنند و مبلغ ۵۰۰ هزار تومان را به سایر کالاها اختصاص دهند. به طور مثال، قیمت روغن که پیش از این حدود ۸۰ هزار تومان برای ۸۱۰ گرم بود، با انتقال یارانه از واردکننده به مصرف‌کننده، قیمت آن به حدود ۲۱۷ هزار تومان افزایش یافته است؛ افرادی که تمایل دارند، می‌توانند روغن را با همان قیمت ۸۰ هزار تومان با سهمیه ماهانه ۸۱۰ گرم دریافت کنند.