تبعیض اینترنتی علیه رسانه‌های انقلابی

یک هفته‌ای بود که تنش از فضای مجازی به مردم تزریق می‌شد. در تایم‌لاین اینستاگرام و ایکس مشهد و قم سقوط کرده بود، برساختی که با واقعیت مطابقت نداشت. فروشگاه‌های اینستاگرامی سلاح سرد، اسپری فلفل، لباس نینجا و ماسک محافظ تبلیغ می‌کردند و خشونت را ترویج می‌دادند. بلندگوی دشمنان ایران اسم رمز آشوب را با فراخوان اعلام کرد. بلاگرها و کسب‌وکارهای اینترنتی فعال شدند و بر اعتصاب و حمایت از آشوب استوری می‌کردند. نیروهای موساد و مزدوران دشمن برای به آشوب کشیدن ایران دستوراتشان را دریافت کردند و مجهز شدند. برخی از مردم ناآگاه تحت تاثیر فضای روانی ایجاد شده با هسته‌های تروریستی همراه شدند؛ افرادی که خبر نداشتند همزمان با شعار دادن‌هایشان، آشوبگران مساجد را به آتش می‌کشیدند و به کلانتری‌ها حمله بردند و نیروهای امنیتی را به شهادت رساندند.
در این‌سو اینترنت تا واپسین دقایق متصل بود و تنها دقایقی پیش از ارسال تصاویر خشونت‌بار با رسانه‌های تروریستی همانند اینترنشنال و بی‌بی‌سی اینترنت کشور قطع شد. آخرین خبری که در خبرگزاری‌ها مخابره شد اطلاعیه وزارت ارتباطات بود که تصریح می‌کرد در بستن اینترنت نقشی نداشته و «تصمیم درباره قطعی‌های مذکور توسط مراجع امنیتی ذی‌صلاح و شرایط پیش آمده کشور گرفته شده است. وزارتخانه مجدانه پیگیر برقراری ارتباطات و از سرگیری خدمات مذکور است و نتایج اقدامات متعاقبا اعلام خواهد شد.»
بی‌برنامگی در مدیریت اینترنت، کشور را به بحرانی کشاند که شاید در حجم خشونت و تلاش برای براندازی ضربتی از ماجرای نیمروز منافقان هم شدیدتر بود. دو عامل تصمیم درست و به‌هنگامی بر مدیریت اینترنت اثر می‌گذارد که به نظر می‌رسد در بی‌تصمیمی وزارت ارتباطات کنترل وضعیت به دست شورای عالی امنیت ملی افتاد، جایی که دبیرش علی لاریجانی است. در نتیجه این تعلل بزرگترین محدودیت تاریخ بر اینترنت ایران اعمال شد؛ به گونه‌ای که علاوه‌بر اینترنت بین‌الملل، اینترنت ملی و پیامرسان‌ها قطع شد و برای اولین بار سرویس پیامک از دسترس خارج شد و برای ساعاتی امکان برقراری تماس هم ممکن نبود. تعللی که قیمتش شهادت چند هزار انسان بود. اتفاقی که با آن‌که دیر اتفاق افتاد و عامل خسارت‌های فراوانی شد، اما مقابل تکمیل چرخه‌ی رسانه‌ای دشمن را گرفت.
از همان ابتدا مشخص بود دشمن علاقه‌ای برای مخفی کردن ذات توحش خود نداشت. قصد داشت سناریوی پیروزی با وحشت را که پیشتر داعش از استفاده کرده بود را در ایران پیاده کند. سناریویی که در آن چند صد داعشی بر چند ده هزار نیروی نظامی و امنیتی عراق بدون درگیری گسترده چیره شد. دشمن به اینترنت نیاز داشت تا خشونت‌های خود را به نمایش بگذارد و با سلاح ترس و تردید به مردم ایران حمله کند. در این سناریو پس از مدتی دشمن خارجی به عنوان منجی آشوبگران وارد عمل می‌شد و به ایران حمله می‌کرد. اتفاقی که باز هم با عدم شناخت دقیق مردم ایران به شکست آمریکا و اسرائیل منجر شد.
حال پس از آن‌که این قائله پایان یافته، بی‌برنامگی در ایجاد دسترسی اینترنت نیز مشاهده می‌شود. ابتدا گفته می‌شود که کانال‌های رسمی قرار است باز شوند و تصمیم این‌که چه کانالی باز شود را فردی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی می‌گیرد. برخی از کانال‌های خبری باز شدند، اما در کنار آن کانال‌های عجیبی نیز در دسترس قرار می‌گیرند. این در حالی است که به عنوان مثال کانال روزنامه کیهان همچنان بسته‌است و کانال‌های اصلاح‌طلب در همان ابتدا فعال شدند. حتی به گفته منابع آگاه برای بازگشایی کانال‌های خبری تعهدی می‌گیرند مبنی اینکه مطلب سویی علیه مسئولین به ویژه دولت منتشر نشود. این اتفاق برای کانال خبر فوری که پیش از بسته شدن اینترنت یک میلیون دنبال‌کننده داشت و با بازگشایی زودهنگام توانست 500هزار عضو جدید اضافه کند مشهود است. همچنین در آزادسازی مرحله‌ای خدمات پیامرسان‌ها همانند ارسال پیام در چت شخصی در برخی از پیامرسان‌ها همانند روبیکا و گپ زودتر اتفاق افتاد و پیامرسان ایتا که دومین پیامرسان بزرگ کشور است با یک روز تاخیر این امکان را فراهم آورد. این اتفاقات نوعی بی‌برنامگی و حتی در نگاه بدبینانه تبعیض را دامن زده است. تصمیم‌گیران به جای ایجاد ضوابط و شاخص برای بازگشایی از ارتباطات بدوی استفاده کرده‌اند که امکان دخالت سلیقه شخصی را در این فرایند مهیا می‌سازد. به همین دلیل است که این گمان می‌رود هم در سطح پلتفرم و هم در سطح کانال، آن‌هایی که محل حضور منتقدان به عملکرد دولت است مورد تبعیض واقع شده‌اند.
تا به اینجا عملکرد دولت و شورای عالی امنیت ملی در فرایند بازگشایی اینترنت به همان اندازه‌ی قطع آن، بی‌نامه است. مشخص نیست امکان ارسال فیلم و فایل در پیامرسان‌های داخلی چه زمانی آزاد می‌شود. مشخص نیست امکان ارسال پیام در کانال‌ها و گروه‌ها چه زمانی بدون رانت و تبعیض در اختیار عموم قرار می‌گیرد. مشخص نیست چه زمانی و با چه تمهیداتی قرار است اینترنت بین‌الملل متصل شود. مطابق آخرین اخباری که نه از طریق اطلاعیه رسمی، بلکه به گفته منابع آگاه به خبرگزاری فارس منتشر شده قرار است «کانال‌های تأیید و احراز هویت‌شده و دارای تیک آبی در پیام‌رسان‌های بله، روبیکا، سروش‌پلاس و آی‌گپ به‌زودی فعال می‌شوند. پیش از این تنها کانال‌های رسانه‌های رسمی مجوز فعالیت داشتند.»

سیدمحمدعلی قربانی کارشناس ارشد مدیریت رسانه و منتقد سینما و فرهنگ و دبیر تولیدات تصویری عصرایرانیان است
مقالات مرتبط

از رنه نیکول آمریکایی تا زینب دارابی ایرانی

زینب دارابی ، نام جدیدی است که به فهرست زنان آسیب دیده…

9 بهمن 1404

حاشیه به جای متن

مشغولیت دولت به موتور سواری بانوان در اوج گرانی خودرو، ارز و…

انتقام یعنی برخورد با تمام زنجیره جنایت

نگاهی به اظهارات سخنگوی دولت که خلاف رویه جاری حتی در کشورهای…

دیدگاهتان را بنویسید