بهترین تغذیه برای سحر و افطار چیست؟

گروه اجتماعی: مدیرکل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اهمیت وعده غذایی افطار برای باز کردن روزه و انتخاب مناسب مواد غذایی در وعده سحری، نسبت به مصرف غذاهای پرچرب و نوشیدنی‌های دارای قند در ماه رمضان هشدار داد. به گزارش «عصر ایرانیان»، عبدالعظیم بهفر با اشاره به اینکه ماه رمضان می‌تواند فرصتی برای اصلاح الگوی تغذیه باشد، افزود: انتخاب نادرست مواد غذایی ممکن است منجر به افت قند خون، کم‌آبی و ضعف عمومی شود البته تأمین مایعات کافی بین افطار تا سحر هم ضروری است و در این زمینه مصرف آب، شیر و نوشیدنی‌های طبیعی مانند خاکشیر و تخم‌شربتی توصیه می‌شود.وی با بیان اینکه افطار باید با مواد غذایی سبک و زودهضم آغاز شود، اظهار کرد: شروع افطار با خرما، شیر و یا سوپ کمک می‌کند تا دستگاه گوارش به‌ تدریج فعالیت خود را از سر بگیرد، مصرف غذاهای سرخ‌کرده و پرچرب در این وعده می‌تواند موجب بروز ناراحتی‌های گوارشی شود ضمن اینکه در وعده سحر، استفاده از نان‌های سبوس‌دار، پروتئین‌های کم‌چرب و میوه‌ها برای تأمین انرژی روزانه هم توصیه می‌شود.مدیرکل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو با اشاره به افزایش مصرف محصولاتی مانند خرما، زولبیا و بامیه، لبنیات و فرآورده‌های پروتئینی در این ماه، گفت: سلامت این اقلام و پیشگیری از تخلفات احتمالی در فرآیند تولید و عرضه، از اولویت‌های نظارتی سازمان است، گزارش‌هایی درباره استفاده از روغن‌های غیرمجاز، افزودن مواد نگهدارنده غیرمجاز و عرضه لبنیات غیربهداشتی دریافت شده که لزوم تشدید نظارت‌ها را نشان می‌دهد.وی افزود: نمونه‌برداری و پایش این فرآورده‌ها به‌صورت مستمر انجام می‌شود و در صورت مشاهده تخلف، برخورد قانونی در دستور کار قرار دارد؛ به مصرف‌کنندگان توصیه می‌شود هنگام خرید، مشخصات بهداشتی فرآورده‌ها را بررسی کرده و از خرید اقلام فله‌ای و بدون مجوز خودداری کنند.بهفر با تأکید بر نقش نگهداری صحیح مواد غذایی در منازل گفت: خرما باید در محیطی خشک و خنک نگهداری شود، روغن‌های مصرفی نباید چندین بار استفاده شوند و فرآورده‌های پروتئینی باید در دمای مناسب یخچال قرار گیرند. مصرف بیش از حد چای و قهوه در وعده سحر نیز به‌دلیل افزایش دفع آب بدن توصیه نمی‌شود، چراکه می‌تواند تشنگی روزانه را تشدید کند. رعایت این نکات نقش مهمی در ارتقای سلامت روزه‌داران داردهمچنین سیدمهدی میرغضنفری معاونتعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت با بیان اینکه ریشه بسیاری از مشکلات و بیماری‌ها، رطوبت‌هایی است که در بدن تجمع می کند، افزود: روزه به‌دلیل مزاج گرم و خشکی که دارد می‌تواند قسمتی از مواد رطوبتی را دفع و اصطلاحا موجب پاکسازی بدن شود، همچنین می‌تواند فرد را کم‌اشتها، لاغر و معده را کوچک کند و از پف‌آلودگی و التهابات بدنی بکاهد.وی گفت: با توجه به حرارت بالا و مزاج خشک روزه، مزاج‌های گرم و خشک باید در حین روزه‌داری تدابیر تغذیه‌ای را رعایت کنند تا از بروز یکسری علائم ناخوشایند جلوگیری شود، در این افراد چون مزاج به سمت خشکی پیش می‌رود و حرارت بدن زیاد می‌شود احتمال خشکی پوست و یبوست وجود دارد.معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ادامه داد: برای کاهش خشکی و گرمی ناشی از روزه‌داری به‌خصوص در افراد دارای این مزاج باید پس از افطار تا هنگام خواب بیشتر از سبزی و میوه‌هایی همچون کاهو و مرکبات و کمتر از آب استفاده شود.عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی با بیان اینکه در مزاج گرم و خشک عطش ناشی از خشکی بدن می‌تواند آزار دهنده باشد، اظهار کرد: استفاده از عرقیات خنک مانند کاسنی و شاتره در حد یک لیوان یا مصرف خاکشیر و مواد ترش نظیر آبلیمو و آب‌آلبالو و همچنین استفاده از یک قاشق چایخوری تخم خرفه در آب یا عرقیات هنگام سحر برای رفع عطش مفرط و کم‌آبی توصیه می‌شود.وی تصریح کرد: انواع سبزی خوردن نظیر تره، ترخون، پیازچه و… به‌دلیل ترکیبات تندی که دارند، می‌توانند با افزایش حرارت بدن موجب تشنگی شوند و توصیه بر این است که سبزی‌ را از وعده سحر حذف و کاهو و سالاد را جایگزین آن کنید، البته می‌توانید در فواصل افطار تا زمان خواب از انواع سبزی خوردن و منافع سرشار آن بهره‌مند شوید.میرغضنفری گفت: افرادی که معده‌ و مزاج گرم دارند بهتر است روزه را با شربت سکنجبین تهیه شده با آب معمولی و در حجم مناسب (در حد یک فنجان یا حداکثر نصف یک لیوان معمولی) باز کنند، این نوشیدنی مزاج متعادلی دارد و برای کاهش عطش و آماده کردن معده برای پذیرش غذای بعدی بسیار مناسب است.وی تصریح کرد: برای افطار بهتر است از غذاهای غلیظ یا غذاهایی که هضم سخت دارند پرهیز شود، مثلا باید از مصرف بعضی از انواع آش که دارای لعاب و مقدار زیادی حبوبات، روغن، پیاز و نعناداغ و سیرسرخ کرده هستند اجتناب یا در حجم خیلی کم از آنها میل یا آنها را به‌صورت سبک تهیه و مصرف کرد.معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه هنگام روزه‌داری بروز یبوست شایع است، گفت: برای رفع این مشکل بهتر است از تمام ملین‌ها، مسهل‌ها و مدرها هنگام سحر اجتناب و هنگام افطار استفاده شود.به گفته وی، البته مصرف ملین‌های ضعیف هنگام سحر مشکلی ایجاد نمی‌کند و می‌تواند برای جلوگیری از یبوست روزه‌دار مفید باشد، راهکار طب سنتی جهت رفع یبوست پرهیز از گرمی‌جات و موادغذایی شور و سرخ‌کرده و مصرف کاهو، خیار، آلو و انجیرخشک است.وی افزود: خیس کردن حدود پنج آلو بخارا همراه با دو عدد انجیرخشک در یک فنجان آب از شب قبل و خوردن آن هنگام سحر به‌دلیل مزاج متعادلی که دارد برای اکثر مزاج‌ها مناسب است.وی با اشاره به اینکه به دلیل کاهش میزان رطوبت‌های مغز و قند خون ممکن است برخی دچار ضعف اعصاب و تندخویی شوند توصیه کرد: افرادی که دچار ضعف اعصاب می‌شوند بهتر است بعد از افطار دمنوش سنبله‌طیب یا گل‌گاوزبان استفاده کنند میرغضنفری گفت: از دیدگاه طب‌سنتی علت اصلی کندذهنی رطوبت‌های مغزی است و چون روزه این رطوبت‌ها را از بین می‌برد باعث تقویت حافظه می‌شود، البته برای دستیابی به این عملکرد باید تدابیر اصلاح تغذیه در ایام روزه‌داری رعایت شود تا مشکلاتی مانند افت قند یا کاهش فشار خون سبب عدم تمرکز و ضعف حافظه نشود.ه مچنین عضو هیأت علمی و دکترای تخصصی علوم تغذیه بر اهمیت برنامه‌ریزی صحیح غذایی در ماه مبارک رمضان پرداخت و گفت: روزه‌داران باید سه وعده اصلی سحری، افطار و شام را در برنامه خود بگنجانند و با رعایت تعادل، تنوع و مصرف کافی فیبر و مایعات، از بروز ضعف، افت قند خون و مشکلات گوارشی پیشگیری کنند. زهره سادات سنگ‌سفیدی با اشاره به اهمیت وعده سحری، افزود: حذف این وعده می‌تواند موجب افت سریع‌تر قند خون و بروز علائمی مانند ضعف، سردرد، سرگیجه، خستگی و کاهش تمرکز در طول روز شود، به همین دلیل توصیه می‌شود روزه‌داران در سحر از ترکیبی متعادل شامل کربوهیدرات‌های پیچیده مانند نان و غلات سبوس‌دار، حبوبات و سبزیجات در کنار منابع پروتئینی همچون گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات استفاده کنند تا انرژی به‌صورت تدریجی در بدن آزاد شود و احساس گرسنگی دیرتر بروز کند.