ایجاد بازار ارز عامل دلاریزه شدن اقتصاد

یکی از سوالات مردمی که دوران جنگ ۸ ساله و روزگار پس از آن را دیده بودند آن بود که چگونه در شرایط جنگ با درآمدهای ناچیز ارزی و هزینه های هنگفت جنگ تورم بسیار ناچیز بود و با وجود کمبودها قیمتها باثبات بود ولی در دوران پس از جنگ به ناگاه تورمی شدید بر اقتصاد کشور حاکم شد.یکی از رموز این واقعیت تحول در نظام ارزی و تجاری کشور بود.در اوایل انقلاب و دوران جنگ در کشور چیزی به نام بازار دلار و تجارت آزاد بخش خصوصی وجود نداشت.دولت درآمد ارزی ناچیزی بدست می آورد و با واردات دولتی کالاهای مورد نیاز کشور را تامین می کرد.به این ترتیب متغیری به نام نرخ ارز در محاسبات اقتصادی عموم مردم وجود نداشت ولی بعد از اتمام جنگ و با تدابیر نهادهایی که ماموریت پیاده سازی نظام دلاری را داشتند بازار دلار به صورت ابتدایی شکل گرفت و تجارت بخش خصوصی مبتنی بر دلارهای آزاد بازاری آغاز شد. 
بانک مرکزی برای شکل دادن بازار دلار به بهانه های مختلف در میان مردم کوچه و بازار دلار پخش می نمود و شغلی به نام دلار فروشی و صرافی رونق گرفت.دولت که به بهانه خصوصی سازی از صحنه تجارت کنار رفته بود، بازرگانان خصوصی را تشویق نمود تا با ورود به بازار دلار ارز مورد نیاز واردات را تامین کنند.بازار پر رونق و آزاد ارزی با تجار بخش خصوصی که مجبور به تهیه ارز از بازار بودند باعث وابستگی قیمت اقلام وارداتی به قیمت روز بازار دلار شد و به این ترتیب نرخ ارز که سابقا خبری از آن نبود تبدیل به یک دغدغه برای عموم مردم شد. 
زیرا قیمتهای کالاهای کوچه و بازاری که سابقا بدون توجه به نرخ دلار تعیین می شد، امروز بر مبنای نرخ روز دلار قیمتگذاری می شود. در چنین شرایطی اقتصاددانان لیبرال به دولت توصیه کردند برای ایجاد ثبات در بازار ارز و ایجاد تعادل در آن از دخالت و نرخ گذاری دستوری اجتناب کند.به این ترتیب بود که در اوایل دوران سازندگی در مدت کوتاهی نرخ دلار یک جهش بزرگ را تجربه کرد و از ۷۰ تومان به ۳۵۰ تومان رسید که منجر به شکل گیری اولین اعتراضات اقتصادی پس از انقلاب گردید. دولت برای حفظ امنیت جامعه مجبور شد به طور موقت دستورالعمل های اقتصاددانان لیبرال را لغو کند و به تثبیت و آرام سازی بازار دلار بپردازد و به این ترتیب آرامش و ثبات را باز گرداند. ولی پس از آرام شدن اوضاع به مرور سیستم ارز چند نرخی به وجود آمد که باعث شد داد اقتصاددانان لیبرال را درآورد و برای رهایی از نظام ارزی چند نرخی سیاست تک نرخی و آزادسازی اتخاذ شود. 
سیاست آزادسازی بازار ارز دوباره در مدت کوتاهی نرخ ارز را افزایش داد و نارضایتی واعتراض عمومی دوباره دولت وقت را مجبور به عدول از توصیه های اقتصاددانان و ورود به بازار و تثبیت ارز نمود.
 در حالیکه امروز دعوای اقتصاددانان بر سر نظام ارزی چند نرخی و تک نرخی و نظام ارزی تثبیت شده و شناور است از این بحث غفلت شده که چه ضرورتی بر شکل دادن به بازار ارز بود؟آیا نمی شد همچون دوران جنگ ۸ ساله اقتصاد کشور را بدون شکل دادن به بازار ارز و تولد متغیر اثرگذار نرخ ارز اداره کرد؟ پاسخ آن است که همانطور که در زمان جنگ ۸ ساله کشور بدون بازار ارزی اداره میشد و متغیری به نام نرخ ارز در محاسبات مردم وجود نداشت امروز هم می توان کشور را بدون بازار ارز و بدون شکل گرفتن نرخ ارز اداره نمود. اداره اقتصاد کشور بدون نیاز به بازار ارز موجب کوتاه شدن دست دشمن در جنگ اقتصادی خواهد شد