تتلو یا تکیدو؛ مسأله این است!

چرا برخی تجمعات، هر چند کوچک، مورد توجه بسیاری از رسانه‌ها، روشنفکران و جامعه شناسان قرار می گیرد، اما برخی دیگر از اجتماعات، هر چقدر هم بزرگ و با اهمیت، نادیده گرفته می شود؟ تجمع چند روز پیش تعدادی نوجوان برای ملاقات با یک یوتیوبر یکی از همین نمونه هاست. روزنامه هایی که بعید است حتی یک عکس از اجتماعات شبانه مردم کار کرده باشند، ناگهان «خبرسازی» را آغاز می کنند و صفحات اول خود را به آن اختصاص می دهند.
داستان به همین جا ختم نمی شود. باید آستین ها را بالا زد و سکوت چند ماهه را در قبال بعثت انقلابی مردم شکست و نظریه پردازی ها را شروع کرد: «مرجعیت فرهنگی در ایران جابه‌جا شده و این جمعیت‌ها نشان می‌دهند، نسلی که در ظاهر پراکنده و فارغ از سیاست به‌نظر می‌رسد، شبکه‌ای زنده و آماده به حرکت است که الگوی زیست و قهرمانانش را خودش انتخاب می‌کند.»
اما روشن است که چنین اتفاقاتی نیاز به نظریه پردازی ندارد. پدیده هایی نیاز به نظریه پردازی دارند که

اصیل باشند و در خاک و تاریخ ایران ریشه داشته باشند، نه آنکه فقط در ایران مال و مگامال و اپال و پالادیوم اتفاق بیافتند. اینها همه زائده هایی غربی بر تن این خاک هستند و متفکران غربی نظریه پردازی هایش را انجام داده اند.
اما قسمت فاجعه بارتر آنجاست که وقتی اغلب غربی ها چنین پدیده هایی را نشانه بیماری تمدن غربی می دانند، نسبت به آن همدلی نشان می دهند و آن را «شبکه ای زنده و آماده به حرکت» می دانند که «الگوی زیست و قهرمانانش را خودش انتخاب می کند.» ولی وقتی نوبت به اجتماعات ایمانی و انقلابی می رسد، یا روی از آن بر می گردانند و یا ده ها برچسب به آن می زنند.
لیبرالیسم به شدت بر «انتخاب آزاد فرد» تأکید دارد، اما هدف آن چیزی جز تضعیف مرجعیت های دینی و اخلاقی و نهادهایی نظیر خانواده نیست، تا فرد را در برابر سلطه سرمایه سالاری، بدون سنگر و بی پناه رها سازند. از همین روست که این «انتخاب آزاد» همواره از مال ها، کافه ها و مراکز تفریح و خرید سر در می آورد.
محافل قدرت و ثروت از اجتماع های ایمانی در هراس

است. فردگرایی را به نام آزادی، انتخاب آزاد و زندگی اصیل ترویج می کند. اما به خوبی از حس تعلق انسان ها خبر دارد و اینجاست که تجمع های خیالی و جعلی می سازد تا حس تعلق و همبستگی آنها را ارضا کند. اما این تجمعات و همبستگی ها نه بر آرمان و فضیلت مشترک، بلکه بر سلایق، احساسات و ذائقه های مشترک بنا شده است که هیچ تهدیدی برای الیگارشی های قدرت و ثروت ندارد. آنها صرفاً هویت هایی موقت تولید می کنند با تاریخ مصرف چند ساعته، هیچ فضیلتی را پرورش نمی دهند و فقط احساس تعلقی کوتاه مدت ایجاد می کنند، که نه تعهدی به دنبال دارد و نه مسئولیتی.
ایونتِ کسانی که موهایشان فرفری است، ایونتِ کسانی که کچل هستند، ایونتِ دوستداران آبگوشت با پیاز اضافه، ایونت هواداران پیتزا و صدها رویداد مشابه، همان چیزی است که محافل قدرت و ثروت به شدت به آن علاقه دارند. و برای اینکه قدری از ابتذال آن بکاهند، گاهی رنگ سیاست هم به آن می زنند.
برای رسانه های محفلی، تصویر واقعیت، مهمتر از خود واقعیت است. رویدادسازی و خبرسازی مهمتر از رویداد و خبر است. یک واقعه کم اهمیت مثل ماجرای

ایران مال، یا قطع برنامه یک مجری سابق تلویزیونی و اتفاقاتی شبیه به آن می تواند تا هفته ها تیتر اول رسانه های آنها باشد، اما واقعیت ها و پدیده های اساسی و بنیادین جامعه نباید از اولویت برخوردار شوند و بلکه باید حتی المقدور به سخره نیز گرفته شوند. شبیه تجمعات شبانه مردم که باید به آن برچسب اقلیت، افراطی، حکومتی و رانتی زد، چرا که چنین اجتماعاتی برای محافل قدرت و ثروت به شدت خطرناک هستند.
روشن است که الیگارشی های قدرت و ثروت، تجمع دو سه هزار نفره را بر اجتماع میلیونی مردم اولویت می دهند و هالووین و ولنتاین را مهمتر از حضور خیابانی مردم در 150 شب متوالی می دانند، چرا که یکی منافعش را تضمین می کند و دیگری تهدید، یکی بر هوی و هوس استوار است و دیگری بر ایمان و عقیده، یکی مصرف کننده پرورش می دهد و یکی مطالبه گر، یکی مبتنی بر سرگرمی است و دیگری بر مسئولیت. استراتژی این محافل نیز روشن است، آزادی انتخاب را به مهمترین ارزش انسانی تبدیل می کند، ولی انتخاب ها را به مبتذل ترین شکل ممکن محدود می سازد. انتخاب دیگر انتخاب میان تسلیم و مقاومت نیست،

بلکه انتخاب میان رویداد پیتزا و رویداد آبگوشت است. انتخاب میان نظم ظالمانه و نظم عادلانه نیست که انتخاب میان تتلو و تکیدو است.
دلیل این استراتژی نیز روشن است: بزرگ‌ترین خطر برای الیگارشی‌های داخلی و خارجی، انسان هایی نیستند که میان صدها کالا و دهها ایونت حق انتخاب دارند، بلکه انسان هایی هستند که با تکیه بر ایمان و عقیده، نظم فرعونی حاکم بر جهان را به چالش می‌کشند و نشان می‌دهند که آزادی حقیقی در انتخاب حقیقت، عدالت و فضیلت است.