عدم وجود قاب عکس حضرت امام خمینی(ره) در یک ویژهبرنامه تلویزیونی، بدون تردید اتفاقی نادرست و قابل اعتراض است. اگر چنین اقدامی سهوی بوده، باید اصلاح شود و اگر عامدانه صورت گرفته، باید درباره آن توضیح داده شود. تصویر امام، بخشی از حافظه تاریخی انقلاب اسلامی است و نمیتوان نسبت به حذف آن بیتفاوت بود.
اما مسئله مهمتر، استانداردی است که در مواجهه با چنین اتفاقاتی وجود دارد. خبر رسانه جماران با تیتر «حذف تصویر امام خمینی(س) در ویژهبرنامه شبکه یک» این پرسش را به میان میآورد که اگر حذف یک تصویر تا این اندازه مهم و شایسته خبر و اعتراض است، چرا انتقاد آقای پزشکیان مبنی بر پخش سخنان صریح رهبر انقلاب از آنتن رسانه ملی باعث اعتراض چنین رسانههایی نمیشود؟
مسئله اصلی اینجاست که چرا حساسیت برخی رسانهها، فقط در جایی که میتوان از یک اتفاق علیه صداوسیما استفاده سیاسی کرد، ناگهان به اوج میرسد؟ چرا همان رسانههایی که امروز برای حذف یک تصویر، تیتر و گزارش و مطالبهگری به راه میاندازند، در ماجرایی بهمراتب مهمتر، یعنی فشار برای عدم پخش سخنان صریح رهبر انقلاب درباره مذاکره با آمریکا، نهتنها سکوت کردهاند، بلکه عملاً در کنار دولت ایستادهاند؟
ماجرا از این قرار است که طی ماههای اخیر، موضوع پخش یا عدم پخش مواضع صریح رهبر انقلاب درباره مذاکره با آمریکا، به یکی از نقاط اختلاف میان دولت و صداوسیما تبدیل شده است. آقای پزشکیان از اینکه صداوسیما سخنان رهبر انقلاب را پخش میکند انتقاد کرده و برای اثبات مدعای خود اینگونه ادعا میکند که مواضع رهبر شهید در جلسات خصوصی متفاوت بوده است. موضوعی که صریحا از سوی شخص رهبر شهید در زمان حیات شریفشان قویا تکذیب شده. رسانههای اصلاحطلب نیز با برجستهسازی همین ادعا، عملاً به بخشی از فشار رسانهای علیه صداوسیما تبدیل شدهاند.
اینجا یک سؤال ساده اما جدی وجود دارد: اگر حذف تصویر امام خمینی(ره) از یک قاب تلویزیونی مصداق بیاحترامی و تحریف است، تلاش برای حذف یا عدم پخش سخنان صریح رهبر انقلاب درباره مذاکره با آمریکا چه عنوانی دارد؟
چرا آنجا که تصویر امام حذف میشود، ناگهان حساسیت درباره «تحریف امام» گل میکند، اما آنجا که سخنان رهبر انقلاب درباره یک موضوع حیاتی و سرنوشتساز سیاست خارجی کشور محل بحث است، همین رسانهها به جای مطالبه انتشار کامل و بدون دخلوتصرف سخنان ایشان، در کنار رئیس دولت قرار میگیرند و صداوسیما را تحت فشار میگذارند؟
این استاندارد دوگانه را نمیتوان با هیچ توجیه رسانهای پوشاند.
مسئله فقط این نیست که چه چیزی پخش شده و چه چیزی پخش نشده است؛ مسئله این است که چه کسی حق دارد روایت سخنان رهبر انقلاب را برای افکار عمومی انتخاب کند؟ اگر رسانه ملی موظف است سخنان مسئولان را شفاف و کامل به مردم منتقل کند، این اصل باید درباره رهبر انقلاب نیز با حساسیت بیشتری رعایت شود. مخاطب حق دارد مواضع ایشان را مستقیم بشنود، نه اینکه انتشار آن متناسب با خوش آمد آقای مسعود پزشکیان تنظیم شود.
اما جالب آنجاست که رسانههای اصلاحطلب، در این ماجرا به جای آنکه مطالبه اصلی را متوجه اصل شفافیت کنند، مسئله را به نزاعی سیاسی میان دولت و صداوسیما تبدیل کردهاند؛ گویی دغدغه اصلی، این نیست که مردم چه گفتهای را بشنوند، بلکه این است که کدام نهاد در این مناقشه سیاسی دست بالا را داشته باشد.
این همان نقطهای است که تفاوت میان «دفاع از حقیقت» و «استفاده سیاسی از حقیقت» آشکار میشود.
اگر واقعاً مسئله، سانسور است، چرا فقط زمانی سانسور محکوم میشود که یک روایت مطلوب سیاسی را تقویت کند؟ چرا اگر تصویر امام از یک برنامه حذف شود، باید آن را مسئلهای مهم و شایسته تیتر دانست، اما وقتی درباره سخنان رهبر انقلاب پیرامون مذاکره با آمریکا بحث میشود، ناگهان همه آن حساسیتها رنگ میبازد؟
اصلاً مگر میراث امام خمینی(ره) چیزی جز اندیشه و مواضع اوست؟ اگر قرار است از امام دفاع کنیم، باید از اندیشه او دفاع کنیم؛ و اگر قرار است از جایگاه رهبری صیانت شود، باید پیش از هر چیز اجازه داد کلام رهبری بیکموکاست به مردم برسد.
گویی برخی رسانهها به جای پیمان بستن با افکار امام، با عکس امام بیعت کردهاند؛ عکس را میبینند، اما کلام را نمیبینند؛ قاب را میبینند، اما محتوا را نه.
اتفاقاً اگر جماران و دیگر رسانههای اصلاحطلب واقعاً نگران جایگاه امام و تحریف میراث انقلاب هستند، باید حساسیت اصلی خود را در جایی نشان دهند که یک سخن میتواند افکار عمومی را درباره یکی از مهمترین مسائل کشور شکل دهد. نبودن تصویر امام، اگرچه خطاست، اما حذف یا گزینش سخنان رهبر انقلاب درباره مذاکره، مسئلهای بسیار عمیقتر است؛ زیرا اینجا دیگر بحث یک «نماد» نیست، بحث انتقال یک موضع سیاسی به جامعه است.
صداوسیما اگر در حذف تصویر امام اشتباه کرده، باید پاسخ بدهد و اشتباه خود را اصلاح کند. اما همین مطالبه را باید با صدایی بلندتر درباره سخنان رهبر انقلاب مطرح کرد: هیچ کسی حق ندارد سخنان رهبری را مطابق میل سیاسی خود روایت کند.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید