تفسیر رئیس جمهور از تقوا و نهج البلاغه غلط است

آیت الله اراکی : آقای پزشکیان به تفسیر مفاهیم دینی نپردازند!

آیت‌الله محسن اراکی، روز پنجشنبه ۱۶ مهرماه، در جلسه درس خارج فقه خود، با انتقاد از اظهارات اخیر مسعود پزشکیان درباره مفهوم تقوا، از رئیس‌جمهور خواست به تفسیر قرآن کریم، نهج‌البلاغه و مفاهیم دینی ورود نکند. وی با تأکید بر اینکه تقوا در آموزه‌های دینی معنای مشخصی دارد، تفسیر تقوا به «کار درست انجام دادن» را نادرست دانست و نسبت به پیامدهای چنین برداشتی هشدار داد.

آیت‌الله اراکی در بخشی از سخنان خود بیان کردند که چنین تفسیری می‌تواند به عرفی‌سازی محرمات و کم‌رنگ شدن جایگاه واجبات شرعی در جامعه بینجامد. وی همچنین با استناد به یکی از خطبه‌های نهج‌البلاغه، به تبیین معنای تقوا و خطایا پرداخت و تأکید کرد که نمی‌توان انجام درست یک فعالیت حرفه‌ای یا اجتماعی را به‌تنهایی نشانه تقوا دانست، در حالی که فرد مرتکب گناه و نقض احکام شرعی می‌شود.

متن کامل بیانات آیت‌الله اراکی در ادامه آمده است:

«اولاً واقعاً ما خواهش می‌کنیم از جناب رئیس‌جمهور محترم که همان کاری را که قانون اساسی بر عهده ایشان گذاشته است، به آن بپردازند و به تفسیر قرآن، تفسیر نهج‌البلاغه و تفسیر مفاهیم و معانی دینی نپردازند؛ چون کار ایشان نیست و اشتباهات بزرگی در این رابطه برای ایشان پیش می‌آید که احیاناً قابل جبران نیست.

تقوا مفهوم بسیار روشنی دارد. الان از هر متدین عامی هم سؤال کنید تقوا یعنی چه، می‌گوید یعنی کار حرام نکنی و واجباتت را انجام بدهی؛ انجام واجبات شرعیه و ترک محرمات شرعیه. این تقواست.

اما اینکه بگویید تقوا یعنی کار درست کردن، این به یک شکلی معنایش عرفی‌سازی حرام‌ها و ترک واجبات است در جامعه. بنابراین اگر کسی کار درستی کرد، مثلاً یک فوتبالیستی خوب فوتبال بازی می‌کند؛ درست فوتبال بازی می‌کند، اما خب زناکار هم هست، مال مردم را هم می‌دزدد و می‌برد؛ مثل همان فوتبالیست معروف ما که اموال قوم و خویشش را دزدید و بعد هم رفت خارج از کشور. این فرد با تقواست، چون خوب فوتبال بازی می‌کند اما مال دیگران را هم می‌دزدد و مرتکب خلاف می‌شود؟

یا یک خانمی که عفاف شرعی را در ملأعام رعایت نمی‌کند، ولی ممکن است هنرمند خوبی باشد، آیا می‌شود گفت با تقواست، چون کار درست انجام می‌دهد؟ این‌طور نیست؛ این خلاف مسلمات شرعی است.

مشکل این است که اخیراً در سخنرانی دیروزشان آمده‌اند و این توجیه غلط را باز هم با تفسیری غلط از بعضی از نصوص نهج‌البلاغه مقدس امیرالمؤمنین(ع) خواسته‌اند توجیه کنند.

در یک جا حضرت فرمایشی دارند در یکی از خطب نهج‌البلاغه که می‌فرمایند: « إِنَّ تَقْوَى اللَّهِ حَمَتْ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ مَحَارِمَهُ،» و بعد می‌فرمایند: « أَلَا وَ إِنَّ الْخَطَايَا خَيْلٌ شُمُسٌ »؛

آقای پزشکیان خطایا رو جمع خطا می‌گیرد. میگه بی‌تقوایی یعنی خطا؛ اینجا چون خطایا در مقابل تقوا به کار رفته است، خطایا یعنی خطاها. آقا، شما در تفسیر نهج البلاغه اول باید با ادبیات عرب آشنا باشید. خطایا جمع خطیئه است و نه جمع خطا. خطا جمعش اخطاء است؛ خطیئه جمعش خطایاست. خطایا جمع خطیئه است که یعنی یک گناه.

در مقابل تقوا حضرت گناه را آورده‌اند و قرار داده‌اند. شما چرا از استعمال نفس گناه و حرام و حلال گاهی آدم احساس می‌کند که اجتناب می‌کنید؟ نخیر آقا! تقوا یعنی کار حرام نکردن و واجبات را انجام دادن. این معنای تقواست و از مسلمات شریعت است.

اگر کسی منکر بشود، لوازمی دارد که ما نمی‌خواهیم اینجا لوازمش را بیان کنیم. اما یکی از لوازم این حرف این است که شما بعد بگویید هر جا خدا گفته «اتق‌الله»، هر جا خدا دستور به تقوا داده، یعنی دستور داده که کار درستی کنید؛ شما ولو نماز نخوانید، ولو روزه نگیرید، ولو مال مردم بخورید و ولو دروغ بگویید، ولو شراب‌خواری کنید، ولو زنا کنید، هر غلط دیگری بکنید، بکنید، ولی کار درست انجام بدهید!

هنرمند هنر درست انجام بدهد، مهندس کار مهندسیش را درست انجام بدهد. آن کسی که بمب درست می‌کند و می‌دهد به ترامپ تا مردم را بکشد، خب کار درست انجام داده؛ یک بمبی درست کرده که کاملاً کشنده است و اصلاً یک شهر را با خاک یکسان می‌کند! این‌طور نمی‌شود.

اگر چنین بشود، یکی از لوازمش نسبت دادن دروغ به خداست؛ آن‌وقت معنایش این است که خدا گفته «اتق‌الله»، یعنی گفته کار درست انجام بده، هر غلط دیگری که می‌کنی، بکن! و این بزرگ‌ترین ظلم است در منطق قرآنی.

کسانی که می‌گویند ما اهل عدالت هستیم و عدالت‌خواهی، ممکن نیست که ظلم‌ترین ظلم‌ها را مرتکب بشوند. «فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا»؛ این آیه کریمه قرآن است. هیچ ظلمی بالاتر از این نیست که به خدا چیزی نسبت داده بشود که خدا نفرموده، بلکه ضدش را فرموده است.»