اقتصاد مقاومتی؛ عامل پیروزی در جنگ رمضان

اقتصاد مقاومتی الگویی از نظام اقتصادی است که در شرایط دشواری، تهدید و دشمنی بتواند به اهدافش برسد. الگوی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران از ابتدای تشکیل، اقتصاد مقاومتی بوده است، به نحوی که قواعد اساسی آن در اصول مختلف قانون اساسی و سیاست‌های کلی نظام ثبت شده است. لذا طرح واژه «اقتصاد مقاومتی» توسط رهبر شهید انقلاب اسلامی (ره) در سال ۱۳۸۹ ناظر به ایجاد الگویی جدید نبوده، بلکه بازخوانی الگوی اقتصادی انقلاب اسلامی (منبعث از مکتب اقتصادی اسلام) متناسب با شرایط کشور و تبیین مجدد آن در قالبی نوین محسوب می‌شود. در شرایط کنونی کشور و با ورود به ماه دوم جنگ رمضان (جنگ تحمیلی سوم)، ثبات اقتصادی حاکم بر اقتصاد ایران به رغم شدت بالای زد و خورد بین طرفین، از ثمرات التزام نسبی به اقتصاد مقاومتی بوده است، در حالیکه طرف‌های مقابل و همپیمانان آنان دچار چالش‌های اساسی در حوزه اقتصاد بوده و علاوه بر تحمل حملات آفندی جمهوری اسلامی، زیر فشار اقتصادی کم سابقه‌ای قرار گرفته اند.
برخی از خروجی‌های این التزام نسبی به اقتصاد مقاومتی در ایران طی دهه‌های گذشته به این شرح است:
1 صنایع نظامی کم هزینه، نوآور و دانش‌بنیان:
به رغم هزینه‌های بسیار سنگین جنگ برای دو رژیم تروریستی مقابل، این هزینه‌ها برای نیروهای مسلح ج.ا. ایران به نسبت بسیار اندک است. طی این دهه‌ها، دو مولفه «دانش بنیان بودن» و «درون‌زایی» در حد بسیار بالایی در صنایع نظامی کشور پیاده شده است. نتیجه این شده که اولا) دانش و فن‌آوری نظامی کشور وابسته به خارج نیست، ثانیا) هزینه تمام شده این تجهیزات- به جهت توسعه زنجیره ارزش در داخل- بسیار اندک است.
2 تولید ملی قوی:
تقویت پایه‌های تولید در داخل کشور- ناشی از توجه به الگوی اقتصاد مقاومتی- سبب شده عمده کالاهای مورد نیاز در داخل کشور تولید شود.
3 گسترش صنایع و فعالیت‌های اقتصادی در سراسر پهنه سرزمینی:
اقتصاد مقاومتی بر پیشرفت منطقه‌ای تاکید دارد. به همین سبب در دوره پس از انقلاب اسلامی، اقتصاد کشور از حالت متمرکز به طور نسبی خارج شده است. همین امر سبب نوعی پدآفند غیرعامل گردیده، به این نحو که امکان فلج کردن جریان تولید با بمباران شدید و متمرکز وجود ندارد و عملا چرخ تولید کشور تحت تاثیر عملیات نظامی دشمن قرار نمی‌گیرد.
4 توسعه زیرساختها و گسترش سرزمینی آنها:
مجددا با تاکید اقتصاد مقاومتی بر عدالت سرزمینی و استفاده از مزیت‌های مناطق کشور، عمده زیرساخت‌های کشور در دهه‌های اخیر به طرز چشم‌گیری توسعه یافته و در سراسر ایران مستقر شده اند.
5 فرهنگ اقتصادی اسلامی و انقلابی:
با وجود اینکه در شرایط جنگ برخی کشورهای جهان با هجوم مردم برای خرید و ذخیره‌سازی کالا و در نتیجه خالی شدن قفسه‌ها و کمبود کالا مواجه شده‌اند، مردم ایران تحت تاثیر فرهنگ مصرفی اقتصاد مقاومتی، مصرف خود را بر طبق روال معمول مدیریت نموده، از احتکار خانگی کالاها اجتناب کردند. از سوی دیگر روحیه همدلی ایجاد شده در مردم به سبب تهاجم دشمن باعث همیاری بیشتر بین مردم شده‌است، تا جایی که بخش عمده جامعه ایرانی با مدیریت مصرف خود به فراوانی کالا در بازار کمک کرده‌اند.
6 افزایش تولید حامل‌های انرژی و فرآورده‌های نفتی:
الگوی اقتصادی انقلاب اسلامی، اصل حاکم بر اقتصاد پیش از انقلاب مبنی بر «اتکاء به فروش نفت خام و واردات همه چیز، از جمله فرآورده‌های نفتی» را دگرگون کرد. این نگاه منجر به توسعه و بومی سازی زیرساخت‌های تولید انرژی و پالایش نفت و گاز در داخل کشور شد و به همین سبب به رغم افزایش حدود ۳ برابری جمعیت کشور طی دوره بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، وابستگی کشور به واردات این نهاده‌های استراتژیک هم اکنون ناچیز (نزدیک صفر) است. توزیع جغرافیایی این صنایع نیز مانع از امکان دشمن در ایجاد چالش در این خصوص شده است.