خلیج فارس جغرافیای آغاز فروپاشی نظم آمریکایی

جنگ تحمیلی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، نقطه عطفی در سرعت بخشیدن به تغییر نظم در جهان است. این جنگ در کوتاه مدت سبب شکل‌گیری نظم جدید در منطقه غرب آسیا و در میان مدت به شکل گرفتن نظم جدید در سراسر جهان است.
نشانه‌های افول قدرت آمریکا و فروپاشی تدریجی نظم آمریکا‌محور از چند سال پیش آشکار شده و در نقاط مختلف جهان قابل مشاهده است. دولت آمریکا نیز در آخرین سند امنیت ملی (منتشر‌شده در آذر ماه سال گذشته)، افول قدرت و جایگاه خود را به عنوان یک واقعیت پذیرفته و به آن اذعان کرده و بر مبنای آن، سیاست‌های امنیت ملی خود را بازنویسی کرده است. آمریکا در چنین وضعیتی دونالد ترامپ را در جایگاه ریاست جمهوری دارد که بدترین اتفاق برای این کشور محسوب می‌شود.
ترامپ کیش شخصیت دارد و فاقد توانایی ارزیابی دقیق از واقعیت‌ها و آثار بلندمدت اقدامات خویش است یا به عبارتی عقل راهبردی ندارد. او در این توهم است که قدرتمندترین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکا است. این راهم باید اضافه کرد که ترامپ کینه‌ای تاریخی نسبت به انقلاب اسلامی ایران نیز دارد.
این ویژگی‌ها سبب شد تا محاسباتی غلط از وضعیت جهان داشته باشد. پس از چند تلاش ناموفق برای تغییر معادلات به نفع آمریکا (مانند جنگ تجاری که با شکست مواجه شد)، ترامپ دست به یک قمار بزرگ علیه ایران اسلامی زد. او تصور می‌کرد ایران در ضعیف‌ترین نقطه زمانی خود به سر می‌برد و آمریکا می‌تواند با شکست و تسلیم ایران، ضمن تحقق آرزوی دیرینه سرنگونی نظام اسلامی، جایگاه خویش را در دوره تغییر نظم تقویت کند و با تسلط بر منطقه‌ای حساس و سرشار از منابع انرژی و موقعیت ژئوپلیتیکِ غرب آسیا، مانع افول بیشتر آمریکا شود.
این تصورات غلط، همراه با فشارهای رژیم صهیونیستی، او را به انجام این قمار بزرگ سوق داد. اما نتیجه، دقیقاً برعکس آن چیزی بود که ترامپ تصور می‌کرد. این جنگ نه تنها مانع افول هرچه بیشتر آمریکا نشد، بلکه شتاب‌دهنده افولش و تغییر نظم به ضرر منافع آمریکا در غرب آسیا شد؛ تحولی که تأثیر جدی بر مناسبات جهانی نیز خواهد گذاشت‌. آمریکا در این جنگ «هژمون نظامی» خود را از دست داد.
یکی از نقاط قوت آمریکا که سبب می‌شد سایر بازیگران بزرگ بین‌المللی با احتیاط با او رفتار کنند، تصویر ترسناک قدرت نظامی‌اش بود. ترامپ بارها تأکید کرده بود که ارتش آمریکا بزرگترین، کشنده‌ترین و مجهزترین ارتش جهان با پیشرفته‌ترین تسلیحات را دارد. این تصویر که توسط ابزارهایی مانند سینمای هالیوود تقویت شده بود، موجب می‌شد حتی قدرت‌هایی مانند روسیه و چین از به چالش کشیدن نظامی آمریکا دوری کنند.
اما در جریان جنگ اخیر این تصویر کاذب در اذهان همگان فروریخت. همگان دریافتند که توان نظامی آمریکا به آن اندازه که فکر می‌کنند نیست؛ آمریکا نمی‌تواند حتی قدرتی مانند ایران را شکست دهد، بلکه ضربات جدی از آن دریافت می‌کند و نهایتاً با اقداماتی از سر استیصال به دنبال خروج از باتلاق جنگ ایران است. این فروپاشی تصویرِ ساختگی، تأثیری تعیین‌کننده در مناسبات آینده بین‌المللی خواهد داشت.
نکته دیگر که عیان شد، غیر واقعی بودن معادله بازدارندگی مبتنی بر حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا است. سالیان متمادی پس از جنگ جهانی دوم، حضور نظامی آمریکا در کشورهای مختلف به عنوان عنصری ثبات‌بخش برای میزبانان تلقی می‌شد و بازدارندگی ایجاد می‌کرد. اما حملات مؤثر و موفق ایران به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، برای همه آشکار کرد که حضور آمریکا دیگر امنیت‌آفرین نیست. این معادله به طور بنیادین تغییر کرده و اثرات آن در آینده بیش از پیش دیده خواهد شد.
تضعیف آمریکا در جنگ اخیر سرعتی فزاینده یافت و در کوتاه‌مدت، نظم امنیتی غرب آسیا و به ویژه منطقه خلیج فارس را دگرگون خواهد کرد. ایران توانسته ضربات جبران‌ناپذیری بر ساختار نظامی آمریکا و متحدانش وارد آورد و کماکان توانایی آسیب‌زدن را دارد. این به عنوان سیاست رسمی اعلام شده که تا زمان حضور آمریکا در منطقه، ضربات ادامه خواهد یافت. مراکز فکری غربی نیز از تغییرات جدی در معادلات امنیتی منطقه خبر می‌دهند.
خلیج فارس نقطه جغرافیایی آغاز فروپاشی نظم آمریکایی و تشکیل نظم جدید است. اخراج آمریکا از این منطقه نقطه عطف تحولات بین‌المللی در سال‌های آینده خواهد بود. مردم ایران با استقامتی مثال زدنی در بیش از چهاردهه رویارویی با آمریکا و ایستادگی تاریخی در دو جنگ اخیر مهمترین سلاح هژمونی آمریکا یعنی ترساندن را بی‌اعتبار کردند. این اتفاق زمینه ساز تحولات بیشتری در نقاط مختلف جهان خواهد بود. همانطور که در کوبا نشانه‌های آن مشاهده می‌شود‌.
آنچه که رهبر انقلاب در پیامشان به مناسبت روز ملی خلیج فارس بیان کردند-که منطقه خلیج فارس نقطه شروع شکل‌گیری نظم جدید است- واقعیتی آشکار و بدون تردید است. آمریکا سرنوشتی به جز شکست مفتضحانه از مردم مبعوث شده ایران ندارد و با خفت و خاری از خلیج‌فارس بیرون خواهد رفت. باذن الله و لو کره الکافرون.