امروز: 1405/04/25 ساعت : 03:13

ضررهای آتش‌بسی که هیچ وقت نبود

از نقض‌های مکرر؛ تا محاصره پس از مذاکره

دیروز نامه ترامپ به کنگره آمریکا درباره وضعیت جنگ علیه ایران منتشر شد. ترامپ در این نامه بیان می‌کند که ۱۹ فروردین (۷ آوریل) میان آمریکا و ایران آتش‌بس برقرار شده که تمدید هم شده است و تاکید می‌کند که از آن تاریخ تبادل آتشی میان دو طرف انجام نشده است.
ادعای ترامپ این است که محدودیت ۶۰ روزه که قانون برای جنگ بدون مجوز کنگره در نظر گرفته است، مشمول وضعیت فعلی جنگ با ایران نمی‌شود و دلیلش برقراری آتش‌بس است. در نامه ترامپ بر امکان اقدام مجدد نظامی علیه ایران تاکید می‌کند و در قالب یک گزارش طبقه‌بندی شده فعالیت‌های وزارت جنگ برای ساماندهی جدید نیروهای نظامی را به کنگره ارایه کرد.
اکنون یکی از دلایل انگیزه ترامپ برای آتش‌بس و مذاکره بیش از پیش روشن شد. این یک امتیاز برای ترامپ است که دلیلی برای ارایه به کنگره داشته باشد و به نادیده گرفتن کنگره متهم نشود. تاکید او بر اینکه هیچ تبادل آتشی میان ایران و آمریکا بعد از آتش‌بس رخ نداده است، به باورپذیری این موضوع کمک می‌کند. ترامپ به محاصره نظامی- دریایی اشاره‌ای که از روز بعد از مذاکرات اسلام‌‌ آباد شکل‌گرفته است، نمی‌کند.
وقتی به روند بعد از پذیرش آتش‌بس نگاه می‌کنیم به وضوح سواستفاده آمریکا را از این شرایط مشاهده می‌کنیم. ترامپ اول ادعا کرد که ده نکته ایران را به عنوان مبنای مذاکره می‌پذیرد. این پذیرش در داخل ایران به این معنا فهم شد که ترامپ ده نکته ایران را پذیرفته است و تنها قرار است که درباره جزییات آن مذاکره شود. (رجوع شود به بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی).
اما با شروع مذاکرات در اسلام‌‌آباد مشخص شد که ادعای ترامپ تنها فریبی برای پذیرش اصل آتش‌بس و مذاکره از سوی ایران بوده است. همان چیزی که در گزارش وال‌استریت ژورنال درباره دلایل اظهارات غیرطبیعی ترامپ در دو روز منتهی به آتش‌بس بیان شده بود. در گزارش بر غیرواقعی بودن تهدیدها و بدون پشتوانه برنامه نظامی بودن تاکید شده بود و از وزیر خارجه آمریکا روبیو نقل شده بود که هدف ترامپ آوردن ایران بر سر میز مذاکره بوده است. به این معنی هم تهدیدهای ترامپ فریب بود و هم پذیرش نکات ده‌گانه ایران یک فریب بود.
همچنین بلافاصله بعد از شروع آتش‌بس شاهد نقض آن توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی و متحدان منطقه‌ای آن‌ها بودیم. حملات بی‌سابقه رژیم به بیروت و استمرار این حملات به جنوب لبنان تاکنون، حمله متحدان منطقه‌ای آمریکا به پالایشگاه لاوان، حضور ناو آمریکا در تنگه هرمز و آخرین اقدام آنها محاصره‌ی دریایی است که روز بعد از مذاکرات اسلام‌آباد آغاز شد و تاکنون ادامه داشته است.
همه این‌ها تایید می‌کند که ترامپ از ابتدا به دنبال آتش‌بس واقعی نبوده است. او به دنبال خارج کردن خود از باتلاق شکست‌های ناشی از جنگ با ایران بوده و بنایی برای مذاکره واقعی با ایران نداشته است. ترامپ می‌خواهد جنگ نظامی را به نبردی فرسایشی در قالب محاصره نظامی-دریایی تبدیل کند. در کنار محاصره تهدید حمله نظامی مستمر فضای نه جنگ و نه صلح را بر ایران حاکم کرده و تاب‌آوری ایران را کاهش می‌دهد.
در برابر نقض آتش‌بس تاکنون چند اقدام اصلاحی بر مسیر مذاکرات و آتش‌بس انجام داده است. هر چند در روزهای ابتدایی آتش‌بس به نظر می‌رسید که ایران مشتاق رسیدن به یک راه حل سیاسی است و لذا اقدامات نظامی را ذیل ملاحظات دیپلماتیک محدود کرده است، اما با گذر زمان تغییرات مهمی صورت گرفت. بعد از حدود ده روز قرارگاه خاتم الانبیاء در بیانیه‌ خود تصریح کرد به دلیل نقض آتش‌بس از سوی آمریکا، تنگه هرمز را به شرایط قابل از مذاکرات برمی‌گرداند و سخت‌گیری شدت یافته بر تردد کشتی‌ها اعمال می‌کند.
همچنین در پایان دوره ۱۵ روزه آتش‌بس ایران ضمن نپذیرفتن تمدید آتش‌بس که به صورت یک‌طرفه توسط ترامپ اعلام شد، در محتوای مذاکرات تغییری مهم ایجاد کرد. ایران موضوع هسته‌ای را از میز مذاکرات حذف کرد. این تغییر نشان داد که تذکرات درباره ممنوع المذاکره بودن موضوع هسته‌ای درست بوده است.
اما کماکان پاسخ به نقض آتش‌بس رژیم صهیونیستی در لبنان و نیز محاصره نظامی- دریایی از سوی ایران صورت نگرفته است. ان شالله در روزهای آتی شاهد خبرهایی در این زمینه باشیم.

مسعود براتی

مسعود براتی، کارشناس، تحلیلگر و نویسنده، متولد 1364 است.براتی در دولت سیزدهم معاون سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های فنی و اقتصادی ایران و همچنین مشاور وزیر اقتصاد و دبیر کارگروه طرح‌های تحریم ناپذیر بود.

ثبت دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهاد و نظر شما در مورد این مطلب:

برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید

دیدگاه جدید

برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید

ℹ️

پیام سیستم