عملیات شکست حماسی آمریکا

تحلیل فرصت‌های راهبردی ایران در مواجهه با تهاجم مشترک آمریکا و اسرائیل
دکترین «تشدید افقی»؛زمان به زیان آمریکا و رژیم صهیونیستی

این یادداشت استراتژیک بر اساس تحلیل رابرت ای. پاپ در مقاله مورخ ۹ مارس ۲۰۲۶ در مجله فارن افرز تدوین شده است. تبیین نقشه راه پیروزی برای تصمیم‌گیران با تکیه بر مفاهیم «تشدید افقی» و «فرسایش سیاسی دشمن» است.
عبور از شوک تاکتیکی به برتری استراتژیک
حمله ۲۸ فوریه (عملیات خشم حماسی) اگرچه در ابعاد تاکتیکی با استفاده از جنگ دقیق مدرن، ضرباتی به ساختار فرماندهی وارد کرد و موجب شهادت فرماندهی کل قوا امام خامنه ای( قدس) و برخی از فرماندهان والا مقام کشور شد، اما همان‌طور که رابرت پاپ اشاره می‌کند، «تسلط تاکتیکی، استراتژی نیست». پیروزی نهایی ایران در این جنگ نه در تقابل مستقیم نظامی صرف با قدرت هوایی آمریکا، بلکه در توانایی تهران برای تغییر ماهیت جنگ از یک «نبرد توانایی‌های نظامی صرف» به یک «نبرد استقامت سیاسی» نهفته است.
1 استراتژی تشدید افقی: چندبرابر کردن عرصه‌های ریسک
طبق تحلیل پاپ، ایران باید از استراتژی «تشدید افقی» (Horizontal Escalation) به جای تشدید عمودی استفاده کند. در حالی که دشمن به دنبال محدود کردن جنگ به جغرافیای ایران و سرنگونی حکومت بود، ایران باید با گسترش دامنه جنگ به کشورهای منطقه که میزبان پایگاه های آمریکا (قطر، بحرین، امارات،عربستان و…)، محاسبات دشمن را مختل کند که در حال حاضر چنین راهبردی که از سوی امام شهید تبیین و فرمان داده شده بود در حال اجراست.
در این بخش توصیه راهبردی این است که ایران نباید اجازه دهد جنگ در داخل مرزهایش محصور بماند. با هدف قرار دادن زیرساخت‌های کشورهایی که میزبان پایگاه‌های آمریکایی (مانند العدید و الظفره) هستند، «هزینه میزبانی» را برای متحدان منطقه‌ای واشنگتن غیرقابل تحمل کند. این اقدام، انسجام ائتلاف دشمن را از بین می‌برد و این مسیر ادامه پیدا کند.
2 سلاح زمان و فرسایش سیاسی در واشنگتن
مقاله پاپ به درستی تجربه ویتنام را یادآوری می‌کند: «ایالات متحده جنگ را باخت». کلید پیروزی ایران، طولانی کردن زمان درگیری است.
شکاف در پایگاه داخلی ترامپ: طبق نظرسنجی‌های ذکر شده در مقاله، بدنه سیاسی حامی دونالد ترامپ نسبت به جنگ‌های بی‌پایان خاورمیانه بدبین است.این موضوع در سند امنیت ملی و سند دفاعی آمریکا هم تصریح شده است.
اهرم فشار: هرچه جنگ طولانی‌تر شود، قیمت انرژی افزایش یافته و فشارهای اقتصادی بر دولت آمریکا در آستانه تحولات سیاسی داخلی بیشتر می‌شود.
ایران در این زمان از برقراری آتش‌بس سریع بدون دستاورد سیاسی پرهیز کند. اجازه دهیم «فرسایش زمانی»، شکاف‌های داخلی در کنگره و پایگاه رای ترامپ را عمیق‌تر کند. هدف، وادار کردن واشنگتن به پذیرش یک «ضررو شکست» و خروج از منطقه است.
3 ضربه به «تصویر امنیت» در خلیج فارس
ایران مدل اقتصادی دبی و دوحه را که بر پایه «امنیت مطلق برای سرمایه‌گذاری» بنا شده، هدف قرار داده است و باید این مسیر را ادامه دهد. پاپ اشاره می‌کند که آتش گرفتن یک هتل در دبی یا اختلال در فرودگاه‌ها، هزینه‌ای بسیار فراتر از خسارت فیزیکی دارد.
تحلیل عملیاتی:
امنیت کشتیرانی: کاهش ۷۵ درصدی ترافیک در تنگه هرمز و افزایش حق بیمه، شریان‌های حیاتی اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار می‌دهد.
سیاسی کردن جنگ: با وارد کردن جنگ به «اتاق‌های هیئت مدیره و پارلمان‌ها»، متحدان آمریکا را مجبور می کند بین وفاداری به واشنگتن و بقای اقتصادی خود، یکی را انتخاب کنند.
4 بهره‌برداری از گسل‌های ائتلاف (ناتو و اعراب)
یکی از نقاط ضعف بزرگ دشمن در این مقطع، نبود یک ساختار فرماندهی واحد مانند ناتو در خاورمیانه است. در این زمان باید موارد زیر را دنبال کرد.
تنش‌های فراآتلانتیک: از حساسیت اروپا نسبت به انرژی و بحران مهاجرت استفاده کنیم تا واشنگتن در مدیریت جنگ تنها بماند.
شکاف دولت-ملت: پاپ معتقد است تشدید افقی بر «درزهای نرم» بین دولت‌های عربی و جوامع مسلمان فشار می‌آورد. با تکیه بر روایت «مقاومت در برابر تسلط اسرائیل»، رهبران عرب را در برابر افکار عمومی خود خلع سلاح کنیم. همکاری پنهان آن‌ها با اسرائیل نباید بدون هزینه اجتماعی باقی بماند.
5 مدیریت پاسخ و تداوم فرماندهی
واکنش سریع ایران پس از ترور رهبران ارشد، نشان‌دهنده «انعطاف‌پذیری و تداوم فرماندهی» بود. این موضوع طبق نظر پاپ، امیدهای آمریکا برای یک جنگ موفق را از بین برد.
در چنین زمانی ساختار فرماندهی باید به گونه‌ای توزیع شود که حتی با ضربات احتمالی بعدی، ظرفیت تلافی‌جویانه (به ویژه قدرت پهپادی و موشکی) حفظ شود. نشان دادن «انعطاف‌پذیری» (Resilience)، مهم‌ترین پیام سیاسی به پنتاگون است که بداند حکومت بر سر جای خود باقی است و تغییری در سرنگونی حکومت حاصل نخواهد شد.
نتیجه‌گیری: پذیرش شکست توسط دشمن
همان‌طور که رابرت پاپ در پایان مقاله خود نتیجه می‌گیرد، واشنگتن اکنون بر سر یک دوراهی است: «اشغال هوایی دائمی» که منجر به کنترل سیاسی نمی‌شود، یا «پذیرش ضرر محدود».
نقشه راه نهایی برای سیاستمداران
پیروزی ایران در این است که آمریکا را به این نتیجه برساند که هزینه ماندن در این جنگ، از هزینه سیاسی عقب‌نشینی بیشتر است. با گسترش جغرافیایی درگیری، هدف قرار دادن نقاط حساس اقتصادی و طولانی کردن مدت زمان جنگ، آمریکا را در چنگال استراتژیک خود گرفتار کند.در این جنگ، هر روز که ایران به مقاومت ادامه دهد و ثبات منطقه را به چالش بکشد، یک گام به پیروزی استراتژیک نزدیک‌تر شده است؛ چرا که برای واشنگتن، زمان به معنای فرسایش قدرت و برای تهران، به معنای انباشت اهرم فشار سیاسی است.