نشریه فارن افرز در جدیدترین تحلیل خود به قلم پیتر کوهی (استاد بازنشسته دانشگاه کالیفرنیا) و مگ رایتمایر (استاد دانشکده بازرگانی هاروارد)، دست به یک اعتراف صریح و بیپرده زده است : «سیاست واشنگتن برای مسدود کردن ورود سرمایه و فناوری چین، بیش از آنکه پکن را مهار کند، خودِ آمریکا را از گردونه رقابت جهانی خارج کرده است.
این گزارش تأکید میکند که برخلاف تصور عموم مردم آمریکا، چین دیگر یک «کپیکار ارزانقیمت» نیست، بلکه به پیشتاز مطلق فناوریهای پیشرفته تبدیل شده و آمریکا برای عقب نماندن، چارهای جز پذیرش مدلهای چینی و همزیستی با این ابرقدرت ندارد.
۱. واقعیت تلخ در خیابانهای آمریکا: پردهپوشی از یک عقبماندگی
مسافرانی که از چین به غرب بازمیگردند، میگویند «آینده را به چشم دیدهاند»؛ روباتهایی که در رستورانها غذا سرو میکنند، پهپادهایی که دارو تحویل میدهند و خودروهای الکتریکی پیشرفتهای که با صندلیهای ماساژور و باتریهای قابل تعویض، خیابانهای لندن تا سانتیاگو را فتح کردهاند.
اما مردم آمریکا از این آینده محروم شدهاند. واشنگتن با وضع تعرفههای سنگین ۲۵۰ درصدی و بهانه قرار دادن «امنیت ملی»، ورود خودروهای الکتریکی، روباتها و پهپادهای چینی را ممنوع کرده است. نتیجه این سیاست، تبدیل شدن آمریکا به «جزیرهای از شرکتهای سنتی و کمبازده» است که رقابتپذیری خود را در سطح جهانی از دست میدهند.
۲. پارادوکس بزرگ: تحریمهایی که به خود آمریکا ضربه میزند
نویسندگان فارن افرز هشدار میدهند که تلاشهای واشنگتن برای قطع کامل روابط اقتصادی، نهتنها نابرابری را از بین نبرده، بلکه زیانهای بزرگی به ساختار صنعتی آمریکا وارد کرده است:
- ترس از فارمها و دارو : فشار کنگره به شرکتهای داروسازی آمریکا برای قطع آزمایشهای بالینی در چین و ممنوعیت خرید زمینهای کشاورزی توسط چینیها، تنها باعث انزوای علم و فناوری آمریکا میشود.
- تخریب زنجیره تأمین: چین اکنون مرکز نوآوری جهانی در زیستفناوری، روباتیک و انرژیهای پاک است. محروم کردن صنایع آمریکایی از این زنجیره، توان صنعتی خود آمریکا را فلج میکند.
۳. اعتراف به شکست سیاست «ائتلافسازی علیه چین»
واشنگتن سالها تلاش کرد تا با همپیمانان خود (از پیمان TPP در دوره اوباما تا تحریمهای مخابراتی ترامپ و طرحهای بایدن) یک بازار موازی بدون چین بسازد. فارن افرز رسماً اعلام میکند که این استراتژی شکست خورده و دیگر برای اجرای آن دیر شده است.
حتی نزدیکترین متحدان آمریکا مانند کانادا و بریتانیا به این واقعیت رسیدهاند که حضور اقتصادی چین غیرقابل اجتناب است:
- کانادا تعرفههای سنگین خودروهای الکتریکی چین را کنار گذاشته و به سمت مدل «سهمیهبندی همراه با تولید مشترک» رفته است.
- اتحادیه اروپا با قانون جدید خود، به جای حذف چین، شرط انتقال فناوری و مشارکت با شرکتهای بومی را برای ورود سرمایه چینی وضع کرده است.
۴. چرخش روزگار: آمریکا باید از روی دست پکن مشق کند!
بزرگترین پارادوکس تاریخ معاصر اقتصاد در حال رخ دادن است. چین از دهه ۱۹۹۰ میلادی با هوشمندی، سرمایهگذاران غربی (مانند جنرال الکتریک) را مجبور کرد که در ازای ورود به بازار چین، فناوری خود را منتقل کنند، نیروی کار بومی را آموزش دهند و با شرکتهای چینی شریک شوند. این استراتژی باعث ظهور غولهایی چون Haier و Midea شد.
اکنون نشریه آمریکایی توصیه میکند که واشنگتن باید دقیقاً همان بازی چین را علیه خود چین پیاده کند!
«مدل تسلا در شانگهای» بهترین الگوست: چین در سال ۲۰۱۹ به تسلا اجازه داد بدون شریک محلی وارد شانگهای شود، اما شرط کرد که تمام دادههای رانندگان در چین ذخیره شود و تسلا از نقشههای شرکت چینی (بایدو) استفاده کند. این اقدام هم تسلا را نجات داد، هم باعث رشد شرکتهای بومی چین مانند BYD شد (که اکنون تسلا را در فروش جهانی شکست داده است). آمریکا نیز باید به شرکتهای باتریسازی مانند CATL یا خودروسازی BYD اجازه ورود دهد، اما با شرایط سختگیرانه انتقال فناوری و ذخیرهسازی داده در خاک آمریکا.
۵. راهکار چیست؟ «گشودگی انتخابی» به جای «دیوارکشی کور»
تحلیلگران آمریکایی در پایان نتیجهگیری میکنند که واشنگتن دو راه بیشتر ندارد: یا به کورچشمی خود ادامه دهد و به یک اقتصاد عقبمانده تبدیل شود، یا استراتژی «گشودگی انتخابی» (Selective Openness) را بپذیرد.
تجربه موفق مهار پرونده «تیکتاک» (مجبور کردن بایتدنس به انتقال دادهها به سرورهای آمریکا و واگذاری کنترل نرمافزار به یک کنسرتویم آمریکایی) نشان داد که میتوان بدون ممنوعیت کامل، امنیت ملی را حفظ کرد و از منافع اقتصادی آن بهرهمند شد.
پیام نهایی برای سیاستمداران کاخ سفید
تحلیل فارن افرز یک بیدارباش جدی برای سیاستمداران آمریکاست. ترس از سرمایهگذاری چین، دیگر نشانه قدرت آمریکا نیست، بلکه نشاندهنده ضعف و نداشتن اعتمادبهنفس در رگولاتوری است.
آمریکا برای بازسازی توان صنعتی خود، چارهای جز ورود به میدان رقابت مستقیم با چین و بهرهگیری از دانش صنعتی پکن ندارد. دیوارکشی پیرامون بازار آمریکا، چین را متوقف نخواهد کرد؛ تنها آمریکا را در گذشته حبس خواهد کرد.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید