گورستان آمریکا

تهدید معتبر ایران باعث عقب نشینی ترامپ شد
عقب‌نشینی ترامپ را چگونه تحلیل کنیم؟

ترامپ ساعاتی مانده به پایان ضرب الاجل ۴۸ ساعته‌ای که به ایران داده بود تا تنگه هرمز را بازگشایی کامل کند، از حرف خود عقب‌نشینی کرد و مدعی شد که به ارتش آمریکا دستور داده تا ۵ روز دیگر دست نگه‌دارد و به نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی ایران حمله نکند تا مذاکرات جاری با ایران به نتیجه برسد. همچنین در صحبت‌های تکمیلی مدعی شد که با یکی از مقامات بلند‌پایه ایرانی در حال مذاکره هستند و قبل از پایان ۵ روز به توافق خواهند رسید. موضوعی که توسط مقامات ایرانی تکذیب شد و به طور خاص دکتر قالیباف آن را رد کرد.
چه احتمالاتی می‌توان در نظر گرفت؟
– اصلی‌ترین احتمال این است که ترامپ به دلیل عواقب بسیار گسترده و خطرناک حمله به نیروگاه‌های برق ایران، عقب نشینی کرده است. ایران هشدارهای صریحی درباره پاسخ‌ به حملات احتمالی داده بود. قرارگاه خاتم الانبیاء با تفکیک دقیقی اهداف ایران در پاسخ به خطای احتمالی آمریکا را منتشر کرده بود. با توجه به تجربه قبلی که پاسخ به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تاسیسات گازی پارس جنوبی بود، تهدید ایران برای همه «معتبر» بود. هم برای بازارهای جهانی انرژي و هم برای سران کشورهای خلیج فارس. لذا از دو ناحیه بر ترامپ فشار وجود داشت تا از تهدید خود عقب‌نشینی کند. ترامپ در مرتبه قبلی هم نشان داده بود که نمی‌تواند تبعات پاسخ ایران را تحمل کند و برای همین مسئولیت حمله را نپذیرفت و به رژیم صهیونیستی نسبت داد. الان نیز همان ترس سبب عقب‌نشینی او شد. اما برای اینکه ژست پیروز خود را از دست ندهد، یک پیام‌رسانی عادی میان طرفین را به عنوان یک مذاکره جدی که پیشرفت هم داشته است، بهانه کرده و از موضع قبلی خود عقب‌نشینی کرده است. البته ترامپ نشان داده است که در صحنه عملیات تصمیم‌های لحظه‌ای می‌گیرد و باید مراقبش بود.
– یک احتمال دیگر که البته نافی احتمال قبلی نیست و می‌تواند موازی آن مطرح باشد، عملیات فریب ترامپ است. ترامپ بر اساس روحیه قماربازی خود، تلاش می‌کند در سطح تاکتیکی طرف مقابل خود را فریب دهد. مانند رفتاری که در دو مرحله مذاکره با ایران داشت و در میان مذاکره به ایران حمله نظامی کرد. لذا این احتمال که هم تهدید و هم عقب‌نشینی یک فریب تاکتیکی بوده برای پنهان کردن برنامه اصلی قابل تامل است. در اینجا برنامه اصلی ترامپ عملیات نظامی برای اشغال یکی از جزایر ایران در خلیج فارس است که می‌تواند جزیره خارک یا جزایر سه‌گانه باشد. یعنی ترامپ به دنبال فریب ذهن فرماندهان نظامی ایرانی است تا بتواند عملیات زمینی خود را با عنصر غافل‌گیری انجام داده و به هدف عملیاتی خود برسند. تحرکات میدانی این فرضیه را تقویت می‌کند. انتقال مارینزهای نیروی دریایی به منطقه خلیج فارس به طور جدی انجام شده است. در این سناریو مهلت ۵ روزه یک فریب است و احتمال زیاد دارد که در همین بازه ۵ روزه عملیات زمینی را انجام دهد تا دستش برای مذاکره با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز پر باشد. البته باید به این هم توجه داشت که گزینه عملیات زمینی برای اشغال یکی از جزایر و یا برای به دست آوردن مواد غنی‌شده مخاطرات جدی برای آمریکا دارد که تحلیل‌گران زیادی نسبت به آن هشدار دادند. مهمترین مخاطره تلفات بالای نیرو است در کنار احتمال بسیار ناموفق بودن عملیات نظامی که به تعبیر یکی از تحلیل‌گران می‌تواند شکننده غرور کاذب ارتش آمریکا باشد.
هرکدام از احتمالات فوق میزانی از انطباق با واقعیت را دارد. نکته مهم آن است که نیروهای مسلح و مسئولان مرتبط باید مراقب فریب ترامپ باشند و آمادگی خود برای مواجهه با سناریوی عملیات زمینی را حفظ کنند.