اظهارات اخیر ترامـپ و مرثیهای برای تفاهمی که مرده متولد شد
صرف نظر از رخدادهای سه هفته گذشته، تنها اتفاقات 24ساعت پیشین کافیست تا نام آنچه در 28خرداد امضا شد را «سوءتفاهمنامه» بگذاریم؛ آنگاه که رهبری حکیم در رابطه با آن نگاشتند: «بنده علیالاصول نظر دیگری داشتم» و خود را در کنار مردم «منتظر تحقق شروط گفتهشده» تصویر کردند. حالا اما دشمن آمریکایی به خواسته اصلی خود ازمذاکره، یعنی بازشدن تنگه هرمز آن هم بدون عوارضگیری رسیده، و در سایه پر شدن ذخایر انرژی خود و شرکا، رفتار و گفتار گستاخانهتری را پی گرفته. از تجاوزات بامداد چهارشنبه به زیرساختهای نظامی و غیرنظامی در سواحل جنوبی تا تهدیدات و توهینهای ترامپ پس از آن. تفاهم صلح شهید میگیرد، همزمان میلیونها ایرانی و عراقی پرچم خونخواهی امام شهید را برافراشتهاند اما دیپلمات ایرانی هنوز برای ترک میز مذاکره با قاتل امام خود مردد است.
ساعات ابتدایی چهارشنبه دشمن آمریکایی به تاسیسات نظامی و غیرنظامی بوشهر، خوزستان و هرمزگان حمله کرد که در میان آنها اسکلهها و بنادر اقتصادی نیز وجود داشت و روابط عمومی سپاه در بندرماهشهر اعلام کرد که «یکی از پاسداران این نیرو صبح در جریان مقابله با پهپادهای متجاوز دشمن به شهادت رسید». این همه ماجرا نبود و ساعاتی بعد ترامپ زبان به توهین و تهدید مردم و مسئولین ایرانی گشود. واژگانی چون آشغال، کلاهبردار و بیمار و سایر کلماتی آنقدر توهینآمیز که بازنشرشان هم روا نیست. و در ادامه آن چیزی که مدتها پیش دیپلماتهای ما باید بیان میکردند را گفت و اعلام کرد که: «از نظر من این آتشبس پایان یافته و دیگر تمایلی به تعامل با تهران ندارم».
ساعاتی پیش از تجاوزات تروریستهای آمریکایی نیز مجوز تعلیق موقت تحریمهای نفتی لغو، و رسما بند دهم تفاهمنامه نقض شد. آمریکا بهانه خود برای نقض این بند را اقدام ایران در مقابله با عبور غیرقانونی کشتیها از تنگه هرمز عنوان کرد؛ یعنی پس از اینکه ایران به نقض بند ۵، یعنی عبور توسط آمریکا اعتراض کرده، آمریکا در اقدامی مضحک، بند ۱۰ را هم به دلیل اعتراض ایران نقض کرده است!
اسقاطیه تحریمهای نفتی، تنها هویج آمریکایی در این مذاکرات بود که رئیس تیم مذاکرهکننده یک تیرماه، ازسوییسبرنگشته و در هواپیما درباره آن گفت: «ما باید یک ویور بگیریم تا بتوانیم نفتمان را بفروشیم آن را در این سفر به دست آوردیم» و ادامه داد: «برخی میگفتند رفع تحریم نفت وعده سرخرمن است اما رفع تحریمها انجام شده و نفت ایران ۲۰ درصد گرانتر فروخته میشود و پول آن به حساب واریز میشود» اما 16 تیرماه این مجوز باطل شد تنها چماق آمریکایی بر سر کشور باقی ماند. همان روزها آجرلو، مشاور قالیباف نیز اعلام کرده بود که: «اگر منتقدان به اسقاط تحریمها توسط وزارت خزانهداری آمریکا دست پیدا میکردند، کل تهران را ریسه میبستند»!
بند 11 تفاهم مبنی بر آزادسازی داراییهای بلوکهشده کشور نیز به هیچ وجه محقق نشد؛ نهایت پیشرفت در این بند هم این بود که برخی مسئولین برای خرید گندم و سویای آمریکایی ابزار تمایل کردند، که ترامپ را سر ذوق آورد و به جای تحقق شرط رهبری و شعام برای دریافت غرامت، به نوعی پیامی برای پرداخت غرامت از سوی ایران به کشاورزان آمریکایی مخابره کرد. با تجاوزات نظامی اخیر به جنوب کشور که سیانان آن را «شدیدترین» از روز امضای توافق خواند، در کنار تجاوزات ادامه دار به لبنان و تهدیدات هرروزه دشمن، بند یک تفاهم نیز از روز اول به فاحشترین شکل نقض شده.
مطابق بند13 تفاهم، بنا بود ابتدا بندهای 1،4،5،10و11 اجرا شوند، سپس مذاکره در رابطه با باقی بندها آغاز شود. اما دیپلماتهای ایرانی که از زمان اعلام «سکوت صحنه نبرد» تا امروز مردم را محرم برای دانستن جزئیات اتفاقات نمیدانند، در میانه بمباران لبنان و بدون آزادسازی پول و یا تعلیق تحریمهای نفتی به بورگناشتوک رفتند و همزمان سخنگوی تیم مذاکرهکننده تایید کرد که گفتگوهای هستهای پیش از انجام بندهای مذکور آغاز شد.
هرچه بود، رکورد نقض عهد آمریکا این بار نه در سالها، که در چند روز شکسته شد؛ تفاهمی که قرار بود سایه جنگ را دور کند، از روز اول به دست دشمن بیاعتبار شد. امروز نه از تعلیق تحریمهای نفتی خبری هست، نه از آزادسازی داراییهای بلوکهشده، نه از کاهش تهدیدات نظامی؛ بلکه در کنار بازگشت فشارهای اقتصادی، تجاوز به خاک ایران، ادامه اشغال جنوب لبنان و اهانت به ملت ایران، حتی خود ترامپ نیز پایان این تفاهم را اعلام کرده. حالا دیگر مسئله، نه اعتماد یا بیاعتمادی به آمریکا بلکه آن است که تا چه زمان دیپلمات ایرانی باید یکطرفه بر سر میزی بماند که طرف مقابل آن را واژگون کرده؟ حالا علیالاصول زمان بازگشت به نظر دیگر رهبری است؛ در برابر دشمنی که مذاکره را مقدمه فشار، تحریم و تجاوز میداند، اصرار بر توافقی که از روز نخست مرده متولد شد، نه عقلانیت، که تکرارِ گرانتر تجربههای پرهزینه پیشین خواهد بود.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید