نگاهی به فرامین و پیام های رهبر انقلاب حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای که به معنای عبور ایران از چهارچوب تفاهم اسلام آباد است
تفاهمنامه اسلامآباد به یک ماه نکشید که به بنبست رسید. ۲۵ خرداد دو رئیس جمهور ایران و آمریکا آن را امضا کردند. ۲۸ خرداد رهبر انقلاب آیت الله سید مجتبی حسینی خامنهای خطاب به مردم با اعلام اینکه «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم» این موضوع را روشن میفرمایند که تفاهمنامه از نظر اصول فکری ایشان مطلوب نبوده و تنها به دلیل «تعهد» رئیس جمهور «در پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهه مقاومت» و «تصریح به قبول مسئولیت آن» مجوز آن را صادر کردند. در همان پیام ایشان معادله قدرتمندی را به منظور جلوگیری از زیادهخواهی آمریکا ایجاد میکنند. ایشان خطاب به مردم فرمودند «از این لحظه، ما یعنی شما ملت سرافراز و این خادم ناچیز، منتظر تحقّق شروط گفتهشده خواهیم بود».
معادله قدرتمند نظارت مردم مبعوث شده، آمریکا را از اینکه بتواند به مانند گذشته در اجرای تفاهمنامه زیادهخواهی کند، مأیوس کرد و برای همین همزمان با تشییع عظیم و تاریخی آقای شهید در ایران و عراق و خیزش مطالبه «انتقام»، آمریکا به افزایش تنش در موضوع تنگه هرمز روی آورد. خیلی زود علاوه بر توسعه تنش نظامی، آمریکا تمام بندهای تعهدات خود در تفاهمنامه را نقض کرد و آن را صراحتا نیز اعلام کرد. به این ترتیب عمر تفاهمنامه اسلامآباد به چهار هفته هم نکشید.
اما در این لحظه که جریان غربگرا تلاش داشت آن را یک بنبست نمایش دهد و اینگونه به مردم القا کند که تنها راه برای برونرفت از این وضعیت زنده نگهداشتن تفاهمنامه از طریق امتیاز دادن به آمریکا یعنی رها کردن تنگه هرمز و انصراف از مدیریت این آبراهه راهبردی است، رهبر معظم انقلاب با هوشمندی این لحظه را به فرصتی برای اجرای ابتکار خود برای تثبیت پیروزیهای مردم ایران تبدیل میکنند. این ابتکار با تکیه بر نیروی عظیم مردم مبعوث شده و توان عملیاتی نیروهای مسلح آغاز شد و در لایه سیاسی در حال پیگیری است.
فرامین ایشان به نیروهای مسلح اولین گام این ابتکار بود. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۲۱ تیر ماه اعلام کرد تنگه هرمز به دلیل بدعهدی آمریکا مسدود است و این مسدودی تا امروز نیز تداوم یافته است. سپاه با قدرت با کشتیهای متخلف برخورد کرد و حتی زمانی که ترامپ تهدید کرد اگر برخوردها ادامه پیدا کند به زیرساختهای انرژی ایران حمله خواهد کرد، متوقف نشد. در همین زمان و در طول چند روز نیروهای مسلح قهرمان ایران در عملیاتهای هماهنگ نصر۲ و صاعقه، تجمع نیروها و تجهیزات دشمن را در پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه خصوصا اردن ضربات مهلک و قدرتمندی زدند تا آنجا که رسانههای غربی یکی از دلایل عدم حمله گسترده آمریکا به ایران را علیرغم وجود اراده سیاسی و اظهار عمومی آن، همین ضربات بیان کردند.هرچند ترامپ مذاکرات در جریان ایران و عمان درباره تنگه هرمز را بهانه انصراف از حمله بیان کرد. مذاکراتی که تاکنون به نتیجه نرسیده است. در کنار این ضربات تهدیدهای معتبر ایران درباره هدف قراردادن منافع آمریکا در منطقه نیز موثر بود.
رهبر انقلاب در ۲۶ تیر و در پیام وحدت توصیفی دقیق از این شرایط ارایه کردند. ایشان تاکید کردند که «امضای رئیسجمهور امریکا چقدر بیارزش و نامعتبر است» و تجربه تفاهمنامه اسلامآباد را «تجربهی تاریک از جنایت و بدعهدی» نامیدند. ایشان در ادامه به ابتکار طراحی شده اشاره میکنند و میفرمایند «اکنون که دشمن امریکایی به دنبال جنگافروزی و تحمّل هزینههای سنگینتر و بیآبروئی بیشتر است، بداند که ملّت عزیز ایران و جبههی مقاومت، درسهای فراموشنشدنی برای او دارد».
همان روز و در پیام قدردانی ایشان خطاب به مردم عراق به هدف این ابتکار اشاره کردند. ایشان تشییع حماسی آقای شهید را سرمایهای برای عقب راندن دشمن میدانند و میفرمایند: «حضور چند ده میلیونی هم در ایران و هم در عراق آن هم به مناسبت تشییع و بدرقهی امام مجاهد شهید اعلیاللهمقامهالشّریف، فصل جدیدی از بیداری و نقشآفرینی برای تغییر معادلات از پیشساختهی مستکبران را رقم زد». همچنین در پیام به رزمندگان حزب الله قهرمان نیز تاکید میکنند که «راهی جز جهاد و مقاومت، پیشِ رو نمانده است و پایداری در این راه، نصرت موعود الهی را نصیب مجاهدانِ راه حق خواهد کرد».(۱۸ مرداد ۱۴۰۵) جملهای که به روشنی نشان میدهد ابتکار رهبر انقلاب فراتر از چارچوب کوتاه و ناقص تفاهمنامه اسلام آباد است.
اتفاقی جدید در همین ایام معادلات درگیری را گستردهتر کرد. انصار الله یمن در واکنش به اقدام تجاوزکارانه عربستان و همچنین در مقابله با محاصره چندین ساله عربستان علیه یمن، در ۲۹ تیر ماه محاصره دریایی علیه این کشور را اعلام میکند. بدین ترتیب تنگه باب المندب نیز به صحنه مواجهه محور مقاومت با دشمن آمریکایی-صهیونی افزوده میشود. اقدامی که مکمل مسدود شدن تنگه هرمز بوده و سبب کاهش عرضه نفت میشود. عربستان در طول جنگ با استفاده از مسیر باب المندب بخشی از عرضه نفت خود را حفظ کرده بود که با این اقدام انصارالله مختل شد. همچنین ضرباتی که انصارالله به زیرساخت انرژی عربستان وارد کرد، پیامی صریح به دشمن منتقل کرد که محور مقاومت در هدف قرار دادن منافع آمریکایی تردید ندارد.
گذر زمان بخشهای دیگری از ابتکار رهبر انقلاب برای عبور از این مقطع و تثبیت پیروزی نظامی را مشخص کرد. اعلام شروط بازگشایی تنگه هرمز همزمان با تغییر نماینده در شورای عالی امنیت یک اقدام معنادار بود. در آخرین روز کاری ذوالقدر دبیر پیشین شعام شروط بازگشایی تنگه هرمز بر اساس مصوبه شعام اعلام شد. این شروط آشکارا فراتر از تفاهمنامه اسلام آباد است. افزوده شدن شرط پایان جنگ در فلسطین، یمن و عراق که معنای دقیق وحدت ساحات است. رفع محاصره دریایی و خارج کردن نیروهای نظامی از پیرامون ایران که در تفاهمنامه به آیندهای نامعلوم موکول شده بود. پرداخت خسارت دو جنگ که اساسا در تفاهمنامه جایی نداشت چرا که مذاکرهکنندگان نگران بودند آمریکا به این دلیل تفاهمی را نپذیرد. رفع تحریمها علیه ایران که در تفاهمنامه در برابر امتیازهای هستهای از سوی ایران قرار گرفته بود و زمانش نامشخص بود. تنها آزاد شدن داراییهای مسدود شده ایران بود که در تفاهمنامه بود و البته اجرا نشد.
علاوه بر شروط تغییر آقای ذوالقدر که کمتر از پنج ماه دبیر و نماینده رهبر انقلاب در شعام بود نیز دارای معنا بود. این تغییر پیام تغییر راهبرد ایران خصوصا در لایه دیپلماسی در مواجهه با آمریکا را در برداشت. بیشتر رسانهها و تحلیلگران غربی همین تحلیل را ارایه کردند. دلیل آن هم روشن است. ذوالقدر در جایگاه دبیر شعام نقش مهمی در همگرا کردن بخشهای مختلف برای پذیرش تفاهمنامه اسلام آباد داشت و تغییر او با محسن رضایی که از منتقدان تفاهمنامه محسوب میشود، معنای روشنی دارد.
پس از این تغییر احکام فرماندهان نظامی بخشی دیگری از ابتکار را آشکار میکند. به طور ویژه در حکم فرمانده کل سپاه بر «آمادگی هوشمندانه برای اجرای عملیات تهاجمی پرقدرت علیه دشمن» تاکید میکنند. دکترین نظامی ایران تاکنون مبتنی بر دفاع بود اما در این حکم رهبر انقلاب عملیاتهای تهاجمی علیه دشمن را نیز مورد تاکید قرار میدهند. به عبارت دیگر رفتار نظامی ایران محدود به واکنش در برابر تحرکات دشمن نخواهد بود و در صورت رصد تهدیدات و در صورت نیاز به اقدامات تهاجمی نیز دست خواهد زد. بخشی از این تغییر دکترین در عملیاتهای نصر ۲ و صاعقه مشاهده شد و در پیام وحدت رهبر انقلاب نیز مورد اشاره قرار گرفت.
با کنار هم قرار دادن این موارد میتوان گفت که رهبر انقلاب در زمانی که غربگراها صحبت از بنبست و ناچاری میکنند، ابتکار چند جانبه را به پیش میبرند. این ابتکار با تکیه بر قدرت عظیم مردم مبعوث شده طراحی شده است و از اقدامات تهاجمی و فعالانه در نیروهای مسلح آغاز میشود. این ابتکار به اقداماتی در سطح سیاسی و دیپلماتیک خواهد رسید که برخی از نشانههای آن قابل مشاهده است. از جمله عبور از چارچوب تنگ و ناقص تفاهمنامه اسلام آباد و مقابله با زیادهخواهی آمریکا در موضوع تنگه هرمز. در لایه سیاسی اقدامات تهاجمی و فرصتساز بیشتری قابل اجرا است که در آینده نزدیک شاهد آن خواهیم بود.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید