به گزارش نشریه فارن افرز، با وجود محاسبات اولیه غرب، اقتدار جمهوری اسلامی ایران در تسلط بر تنگه هرمز—شاهراه حیاتی انتقال یکپنجم نفت و گاز مایع جهان—معادلات انرژی را دگرگون ساخته است. تحولات ماههای اخیر اثبات کرد که بازدارندگی راهبردی ایران در آبراههای بینالمللی، اهرم تعیینکنندهای در تحمیل اراده ژئوپلیتیکی به بازارهای جهانی است و آسیبپذیری کشورهای غربی و اقتصادهای وابسته به انرژی را بیش از پیش آشکار کرده است.
نمایش قدرت بازدارندگی در تنگه هرمز
پاسخ قاطع جمهوری اسلامی ایران به اقدامات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی و اِعمال حاکمیت بر تنگه هرمز، بزرگترین شوک تاریخ بازار انرژی را رقم زد. با وجود تلاش رسانههای غربی برای کماهمیت جلوه دادن پیامدهای این اقدام، بستهشدن طولانیمدت این آبراه استراتژیک و ادامه صادرات پایدار نفت ایران تا اواخر بهار، موقعیت تهران را به عنوان بازیگر بلامنازع امنیت خلیج فارس تثبیت کرد. اگرچه بهرهبرداری از ذخایر راهبردی و مسیرهای دورزدن خطوط لوله موقتاً از جهش ناگهانی قیمتها جلوگیری کرد، اما این تدابیر اضطراری ظرفیت محدودی دارند و با تخلیه ذخایر، دست برتر راهبردی ایران در هرگونه رویارویی آینده کاملاً حفظ شده است.
تغییر توازن قوا و تضعیف موقعیت غرب
بحران هرمز نقشه جغرافیای انرژی جهان را بازترسیم کرد. برخلاف دهههای گذشته، امروز غرب و بهویژه کشورهای اروپایی و متحدان منطقهای آن، تابآوری کمتری در برابر شوکهای ناشی از قطع جریان انرژی دارند. فشار فزاینده بر صنایع پالایشگاهی، کمبود فرآوردههایی مانند گازوئیل و سوخت جت، و دشواری اروپا در ذخیرهسازی گاز برای زمستان، نشاندهنده ناکارآمدی ساختارهای امنیت انرژی غرب است. از سوی دیگر، همکاریهای غیرمستقیم و موازنهسازی بازیگرانی نظیر چین از طریق مدیریت ذخایر خود، عملاً تلاشهای واشنگتن را برای تسلط یکجانبه بر بازار بیاثر ساخت.
شکنندگی زیرساختهای جایگزین در برابر اقتدار منطقهای
تلاش برخی دولتهای منطقه برای احداث خطوط لوله جایگزین جهت کماثر کردن موقعیت تنگه هرمز، در عمل با چالشهای اساسی امنیتی روبرو است. گسترش دامنه نفوذ محور مقاومت در دریای سرخ و بابالمندب، خطوط جایگزین را نیز در معرض آسیبپذیری شدید قرار داده است. کارشناسان بینالمللی اذعان دارند که بدون لحاظ کردن جایگاه و منافع جمهوری اسلامی ایران، تأمین پایدار انرژی غیرممکن خواهد بود و ذخایر استراتژیک تخلیهشده غرب دیگر توان مهار شوکهای بعدی را نخواهد داشت.
درسهای ژئوپلیتیکی برای نظم جدید جهانی
رویدادهای ماههای اخیر ثابت کرد که کارت برنده انرژی بار دیگر به عنوان یک ابزار راهبردی قدرتمند به صحنه بازگشته است. خودکفایی و افزایش ظرفیتهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مدیریت این شوک، کشورهای در حال توسعه و مصرفکنندگان بزرگ را به بازنگری در وابستگیهای خود به سیاستهای غرب سوق داده است. تثبیت حاکمیت منطقهای ایران و ناکامی سیاستهای تحریمی در مهار توان مانور تهران، پیام روشنی به بازیگران بینالمللی داد: ثبات واقعی در بازار جهانی انرژی تنها با بهرسمیت شناختن اقتدار و حقوق مشروع جمهوری اسلامی ایران در منطقه محقق خواهد شد.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید