امروز در برههای از تاریخ ایستادهایم که بهجرأت میتوان گفت “نظم قدیم” در غرب آسیا به محاق رفته است. آنچه ما در سالهای اخیر و بهویژه در تحولاتِ پرشتابِ پس از تقابلهای راهبردی شاهد بودیم، صرفاً یک تنش منطقهای نبود، بلکه درد زایمان یک نظم جدید است که در آن، معادلات قدرت دیگر نه در واشنگتن یا لندن، بلکه در میدانهای مقاومت و ارادههای بومی منطقه نوشته میشود.
در تحلیلهای ژئوپلیتیک، اغلب بر مولفههای سخت قدرت تکیه میشود، اما واقعیت میدانی خاورمیانه نشان میدهد که ما با یک پارادایمِ نوین روبرو هستیم. در این نظمِ در حال شکلگیری، ایران دیگر نه یک بازیگر در حاشیه، که به «لنگرگاه ثبات» در مرکز ثقل انرژی و ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. برخلاف تصورِ محافلِ امنیتی غرب که سعی داشتند ایران را منزوی کنند، ما اکنون شاهد شکلگیری نظمی هستیم که در آن «بازدارندگی فعال»، جایگزینِ سیاستهای انفعالی شده است.
رهبر شهید معظم انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای، در بیانات راهبردی خود بارها بر این گذار تاریخی تأکید کردهاند. ایشان در تبیین نظم جدید جهانی و منطقهای، با نگاهی تمدنی فرمودهاند: «نظم جدیدی در دنیا در حال شکلگیری است… در این نظم جدید، جایگاه جمهوری اسلامی ایران به برکت ایستادگی و مقاومت ملت، جایگاه ممتاز و تعیینکنندهای است.» این جملات، نه یک شعار، بلکه ترسیمِ یک واقعیتِ استراتژیک است. ایشان همواره تأکید دارند که قدرت جمهوری اسلامی، نه صرفاً قدرت نظامی، بلکه قدرت برخاسته از بیداری ملتها و مشروعیتِ گفتمانِ مقاومت است.
نکته کلیدی که باید در تبیین جایگاه ایران برجسته شود، تغییر مفهوم «قدرت» است. در نظم جدید، اقتدار دیگر در ناوهای هواپیمابر و ائتلافهای پوشالیِ امنیتی تعریف نمیشود، بلکه در «تابآوری استراتژیک» و «نفوذ معنوی» نهفته است.
ایران با تکیه بر همین مولفه، هیمنه ائتلافهای غربی را در منطقه به چالش کشیده است. عملیاتهای اخیرِ جمهوری اسلامی، برای اثبات این حقیقت بود که هیچ نظمی در خاورمیانه بدون در نظر گرفتن «منافع مشروع و جایگاه مقتدرانه ایران» پایدار نخواهد بود.
همانطور که رهبری معظم انقلاب در سخنرانیهای خود یادآور شدهاند، امروز «عصرِ افولِ سلطهگران» و «دورانِ شکوفاییِ قدرتهای منطقهای» است. ما در حال حرکت به سمت وضعیتی هستیم که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود. این خروجِ نیروهای فرامنطقهای، نه یک آرزو، بلکه یک ضرورتِ اجتنابناپذیرِ تاریخی است.
در نهایت، جایگاه ایران در این نظم نوین، جایگاهِ «قطبِ امنیتساز» است. ما از دوران انفعال عبور کردهایم و به دوران «معماری نظم نوین» وارد شدهایم. این نظم، نظمی است که در آن صدای ملتهای منطقه بیش از صدای قدرتهای بیگانه شنیده میشود. این همان وعدهی صادقی است که با خون شهیدان و تدبیرِ فرماندهانِ محور مقاومت و نگاه بصیرِ رهبر عزیزمان در حال تحقق است. تاریخ در حال ورق خوردن است و ایران اسلامی، به عنوان ستون خیمه این نظم جدید، با اقتدار تمام در حال تعریفِ فصل جدیدی از تاریخِ منطقه است.
نویسنده: زینب ایرانی ارا ، فارغالتحصیل ارشد روابط بینالملل از دانشگاه آزاد تبریز
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید