دستگاه محاسباتی مسئولان و نظر دیگر رهبری

سوال مهمی که خیلی‌ها می‌پرسند این است: چرا عزیزان مسئولین لشکری و کشوری نظر دیگری نسبت به نظر رهبر انقلاب داشتند؟ ضمن اینکه می‌دانیم رهبر انقلاب در صدر پیام، خیلی شفاف و بدون هیچ بحث تفسیرپذیری فرمودند که این عزیزان «دلسوز و تلاش‌گر» بودند. سوال را می‌شود اینگونه نیز مطرح کرد آیا اگر کسی دلسوز باشد و تلاش نیز کند ممکن است نظر دیگری نسبت به رهبر انقلاب پیدا کند؟ بله، پیدا می‌کند. آنچه رهبر بیان کردند این است که عزیزان دلسوز بودند و تلاششان را کردند، اما علی‌الاصول نظر دیگری داشتند. این چگونه معنا و فهم می‌شود؟
در پاسخ به این سوال هم افراط وجود دارد و هم تفریط. برخی از افراد در حد افراطی نسبت‌هایی به این عزیزان می‌دهند که خلاف واقع بوده و با جمله صریح رهبر انقلاب درباره تلاشگر و دلسوز بودن آنها مغایرت دارد. اما چرا نظر دیگر؟ این سوال درستی است. بعضی هم تفریط می‌کنند و می‌گویند به خاطر دلسوزی و تلاشی که صورت گرفته، دیگر سوال نپرسید و نگویید چرا نظر متفاوت داشتید؛ ساکت باشید. هر دو رویکرد غلط است. خود رهبر در همین پیام تاکید کردند که عزیزان دلسوز بودند و تلاش کردند، و هم تصریح کردند که علی‌الاصول نظر دیگری داشتند.
کلید فهم ماجرا در پیام چهاردهم خرداد رهبر انقلاب وجود دارد. اگر عزیزان آن پیام را به خاطر داشته باشند، ایشان جمله کلیدی را بیان کردند: دشمن دو نقطه را هدف قرار داده؛ یکی تاب‌آوری مردم، و دوم دستگاه محاسباتی مسئولان کشور. آنچه باعث می‌شود علیرغم تلاش و دلسوزی نظر دیگری حاصل شود، چیزی است به عنوان خطای دستگاه محاسباتی. این مسئله جدی است و ما این را می‌بینیم؛ نه تنها الان، در گذشته هم می‌بینیم. وقتی تاکید می‌شود که ما نباید در نبرد با دشمن فقط نقاط ضعف را ببینیم، بلکه باید نقاط قوت را ببینیم و به نصرت الهی تکیه کنیم، این یک چارچوب محاسباتی است. دیگری می‌تواند جور دیگر نگاه کند و بیاید بگوید ما خیلی ضعیفیم، اگر بجنگیم باید پای لرزش بایستیم و …. فهم این دستگاه محاسباتی و جایگاه آن موضوع را روشن می‌کند.
فهم من این است که آنچه باعث شده عزیزان مسئولان کشوری و لشکری، علی‌رغم تلاش و دلسوزی واضح و قابل تقدیر، نگاه یا نظر متفاوتی نسبت به رهبر انقلاب داشته باشند، همان چیزی است که در پیام چهاردهم خرداد از آن به عنوان دستگاه محاسباتی مسئولین یاد شده است. یکی از مهمترین مولفه‌های تفاوت دستگاه‌های محاسباتی، در فهم تاب‌آوری مردم است. یعنی الان عزیزانی هستند که باور ندارند مردم اهل تاب‌آوری و مقاومتند؛ می‌گویند آنهایی که در خیابان هستند، تعداد خاصی اند و همه مردم نیستند.
این تفاوت دستگاه محاسباتی است؛ طبیعی است که کسی به معجزه مردم باور نداشته باشد. این یک تفاوت جدی است. همچنین برخی باور ندارند که مسئله‌مان با دشمن حل خواهد شد. شما احتمالاً این روزها شنیدید که وقتی مطرح شد -و خدا را شکر تکذیب هم شد- که پول‌های بلوکه شده آزاد می‌شود و خرید اقلام اساسی از خود آمریکا می‌شود، خیلی‌ها معترض شدند و حق هم داشتند که می‌گفتند یعنی چی؟ ما با این‌ها در جنگیم، این‌ها بزرگان ما را به شهادت رساندند، حضرت آقا را نشانه گرفتند، فرزندان ما را به شهادت رساندند، بعد حالا بیاییم از آنها اقلام اساسی بخریم؟
خدا را شکر اعضای اصلی تیم مذاکره‌کننده تکذیب کردند و آقای قالیباف و دیگران هم تکذیب کردند، اما در این میان مثلاً آقای همتی حرف دیگری زد که نشان می‌دهد گویا چیزهایی هست. این تفاوت نگاه را نشان می‌دهد: یکی می‌گوید من با این پدرکشتگی دارم و نمی‌توانم حتی به فکر بده‌بستان اقتصادی باشم، دیگری می‌گوید اشکال ندارد بده‌بستان اقتصادی داشته باشی، به جای آن روابط صلح‌آمیز می‌شود و می‌توانیم ادامه دهیم تا به عادی‌سازی برسیم. قطعاً این دو دستگاه محاسباتی متفاوت است.