هلاکت ۲۱ مستشار سعودی در آتش خشم
روند تحولات ژئوپلیتیک در شبهجزیره عربستان و مرزهای یمن وارد مرحلهای تازه، شکننده و پرالتهاب شده است. در حالی که توافقهای آتشبس و مذاکرات پشت پرده در سالهای گذشته امیدی برای ثبات ازادی یمن از اشغال مزدور ایجاد کرده بود، با شروع دور جدیدی از تنشها در اواسط سال ۲۰۲۶ میلادی، معادلات میدانی مجدداً رنگ و بوی نظامی به خود گرفته است. قلمروی این نبرد دیگر محدود به سنگرهای خاکریز در کوهستانهای مرزی نیست؛ بلکه زنجیرهای از تقابلهای ترکیبی در آسمان صنعا، تأسیسات استراتژیک نفتی آرامکو، و آبراههای حیاتی دریای سرخ و تنگه بابالمندب را در بر گرفته است. روزنامه در این گزارش اختصاصی، لایههای پنهان و آشکار بازگشت درگیری میان صنعا و ریاض، تغییر معادلههای بازدارندگی، تحولات مأرب و اثرگذاری مستقیم تحولات منطقهای بر این پرونده را کالبدشکافی میکند.
بر اساس رصد اطلاعاتی و اسناد میدانی، چرخه جدید تنش زمانی کلید خورد که کانالهای ارتباطی و مذاکرات صلح میان انصارالله و ریاض بر سر مسائل حاکمیتی، حضور مزدور های چند ملیتی، و رفع کامل محاصره فرودگاه ها و بندرهای یمن به گره کور خوردند. اواخر تابستان ۲۰۲۶، تنشها پس از تلاش برای برقراری خطوط پروازی و ممانعتهای اعمالشده به نقطه جوش رسید. حملات هوایی به زیرساختهای فرودگاهی صنعا با پاسخ موشکی و پهپادی ارتش و کمیتههای مردمی یمن به فرودگاههای جنوبی عربستان از جمله ابها و نجران مواجه شد. رهبری انصارالله با اتخاذ دکترین پاسخ متقابل و تنش در برابر تنش، عملاً بازدارندگی سنتی عربستان را به چالش کشید. تحلیلگران نظامی رسانههای بینالمللی اذعان دارند که پادشاهی سعودی پس از سالها مداخله، خود را در تله راهبردی یمن گرفتار میبیند؛ جایی که تداوم جنگ هزینههای سنگین اقتصادی بر سند چشمانداز ۲۰۳۰ بنسلمان تحمیل میکند.
میدان رزم در داخل خاک یمن طی هفتههای اخیر شاهد تحولات پرشتابی بوده است. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که نیروهای انصارالله با هوشمندی عملیاتی، ابتکار عمل را در مناطق راهبردی جنوب مأرب و نوار ساحلی دریای سرخ حفظ کرده و تلاشهای جریانهای متمایل به ریاض برای بازپسگیری مناطق از دسترفته را خنثی ساختهاند. تحولات ماههای اخیر و عقبنشینیها یا جابجاییهای مهرههای وابسته به ائتلاف نظیر تحولات مرتبط با شورای انتقالی جنوب و تلاش شورای رهبری ریاستجمهوری برای بازآرایی نظامی با پشتیبانی سعودی، بستر درگیریهای فرسایشی جدیدی را در استانهای جوف، مأرب و ساحل غربی فراهم کرده است. انصارالله با تسلط بر بخشهای کلیدی از خطوط ساحلی دریای سرخ و استقرار سامانههای بازدارنده، صراحتاً اعلام کرده است که سیاست محاصره در برابر محاصره را تا زمان توقف کامل تجاوزات و رفع حصار اقتصادی یمن اجرا میکند. هدف قرار گرفتن نفتکشها و تأسیسات شرکت آرامکو در جیزان و نجران نشان داد که اقتصاد انرژی عربستان همچنان به شدت در برابر تحولات یمن آسیبپذیر است.
موج جدید عملیاتهای ترکیبی، موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن و انصارالله، معادلات امنیتی و استراتژیک منطقه را وارد فازی کاملاً نامتقارن، فرسایشی و تهاجمی کرده است. این نبرد که بر اساس دکترین بازدارنده «محاصره در برابر محاصره» مدیریت میشود، شریانهای حیاتی تولید، پالایش و صادرات نفت پادشاهی سعودی را به سیبل اصلی پرتابههای پیشرفته یمنی تبدیل کرده است. در این میان، تأسیسات استراتژیک شرکت آرامکو در مناطق مختلف از جمله ظهران، ریاض، بقیق، خریص، شیبه، جیزان و نجران هدف اصابت دقیق موشکهای بالستیک نطقه زن، کروزهای پیشرفته و پهپادهای انتحاری صماد و قاصف قرار گرفتهاند که این حملات گسترده، ضمن به آتش کشیدن مخازن سوخت و میعانات گازی، صادرات نفت خام از بنادر شرقی و جنوبی سعودی را با بحران و وقفه جدی مواجه ساخته است. در کنار این ضربات مهلک اقتصادی، تحولات میدانی در داخل جبهههای یمن نیز ابعاد تازهای به خود گرفته؛ به طوری که در یک عملیات فوقالعاده دقیق اطلاعاتی و نفوذی، مرکز فرماندهی و اتاق عملیات مشترک نیروهای ائتلاف در استان عدن هدف یک فروند موشک بالستیک نقطهزن قرار گرفت. بر اساس گزارشهای دقیق میدانی، در این حمله کوبنده، ۲۱ مستشار و افسر ارشد نظامی سعودی که مسئولیت هماهنگی عملیاتهای هوایی و لجستیکی در جبهههای جنوبی و ساحل غربی را بر عهده داشتند، به هلاکت رسیدند و ساختار فرماندهی ائتلاف در جنوب یمن دچار شوک و فلجسازی کامل شد. همزمان با این عملیاتها، فرودگاههای بینالمللی ملک خالد در ریاض، فرودگاه ابها، نجران و جیزان نیز هدف حملات پیاپی پهپادی و موشکی قرار گرفته و ضمن لغو کامل پروازهای مسافربری و باری، به مناطق ناامن و غیرقابل استفاده تبدیل شدهاند.
نیروهای مسلح یمن با تثبیت معادلات جدید، تمامی مسیرهای دریایی در دریای سرخ و تنگه راهبردی بابالمندب و همچنین خطوط هوایی منتهی به بنادر و فرودگاههای عربستان را «منطقه ناامن نظامی» اعلام کرده و با استقرار سامانههای ضدکشتی و پهپادهای دریاپایه، محاصرهای همهجانبه را بر اقتصاد انرژی و ساختار ترانزیتی ریاض تحمیل کردهاند تا به این ترتیب، با انتقال کامل میدان جنگ از داخل خاک یمن به عمق استراتژیک عربستان، هزینههای سنگین تداوم تجاوز را به پادشاهی سعودی دیکته کنند.
پرونده روابط انصارالله و عربستان در نقطه عطفی خطرناک قرار گرفته است. دو سناریو پیش روی این منازعه است: سناریوی نخست بازگشت به میز مذاکره از موضع استیصال است؛ تداوم ضربات پهپادی و موشکی به زیرساختهای حیاتی سعودی ممکن است ریاض را ناچار کند بار دیگر تن به امتیازدهیهای انسانی و اقتصادی از جمله باز شدن کامل مبادی ورودی یمن بدهد تا امنیت پروژههای کلان اقتصادیاش حفظ شود. سناریوی دوم تشدید و گسترش دامنه جنگ است؛ تداخل این پرونده با تقابلهای گستردهتر منطقهای میان محور مقاومت و ائتلاف غربی-عبری میتواند یمن را به جبهه اصلی جنگ فرسایشی تبدیل کند که در آن، بازنده اصلی باز هم زیرساختهای اقتصادی و ثبات شکننده کل منطقه خواهد بود.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید