عددهای ادعایی خسارات جنگ از کجا می‌آید؟

چرا برخی از رقم‌ها بالا اعلام شده؟

24 فروردین، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در گفتگو با ریانووستی از برآورد اولیه 270 میلیارد دلاری خسارت ایران در جنگ اخیر خبر داد و البته گفت که این عدد قطعی و نهایی نیست. بعد از این مصاحبه، طی دوهفته گذشته، نه تنها هیچ کدام از دستگاه های اقتصادی دولت این خبر را تایید نکردند و هیچ گزارش رسمی منتشر نشد، بلکه برخی نمایندگان عضو کمیسیون اقتصادی عدد رسمی شامل خسارت و عدم النفع را کمتر از 120 میلیارد دلار اعلام کردند. حتی بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها (FDD) که یکی از ضدایرانی ترین نهادهای حامی جنگ است، خسارت غیرنظامی ایران را حدود 98 میلیارد دلار شامل 45 میلیارد دلار صدمه به زیرساخت و ۵۳ میلیارد دلار کاهش درآمد برآورد کرده که با توجه به سوابق این نهاد قطعا دچار بیش برآوردی علیه منافع کشور است.
بررسی برخی اعداد مربوط به مصادیق بزرگ خسارت دیده توسط متخصصان نیز حاکی از برآوردهای چندبرابری نسبت به اعداد معقول برای بازسازی خسارت ها دارد. در مورد عدم النفع تولید یا صادرات نیز به نظر می رسد اعداد در نظر گرفته شده از فرض بازه های زمانی طولانی برای بازسازی، در نظر نگرفتن تدریج در بازگشت تولید، فرض غیرواقعی صادرات کل محصولات از دست رفته با حداکثر قیمت و… حاصل شده اند و با واقعیت فاصله دارند. قطعا در حساب و کتاب برای خانه، قیمت پخت قرمه سبزی در منزل را قیمت خرید آن از فلان رستوران لوکس شمال تهران نباید درنظر گرفت. ضمن اینکه باید در این محاسبات سمت فرصت ها یعنی درآمدهای حاصل از افزایش قیمت و فروش نفت، عوارض تنگه، کاهش مصارف غیرضرور و… را نیز به حساب آورد‌.
در مجموع به نظر می رسد این اعداد با هدف برآورد کامل برای دریافت غرامت بیان می شوند که گرچه هدف درستی است اما جایگاهش مطالبه از دشمن در میز مذاکره بود نه افکار عمومی داخل. در صورتی که برای داخل بیان می شود لااقل در کنار خسارت چندین برابری دشمن بیان شود. مثلا اگر خبر فرضا خسارت 100 میلیارد دلاری کشور در کنار خسارت چندصدمیلیارد دلاری فقط یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس از این جنگ بیان شود، برداشت از هزینه و فایده جنگ بسیار متفاوت خواهد بود.