گزارش | ایمان آزادی – رشت
مطالبه حفظ زمین درمانگاه امام سجاد(ع) رشت وارد مرحله تازهای شده است
در جریان حمله ۱۸ دی ۱۴۰۴ به شهر رشت، مرضیه نبوینیا پرستار درمانگاه امام سجاد (ع) زنده در آتش سوخت. هفت ماه پس از آن واقعه، این درمانگاه بار دیگر در مرکز یک بحث قرار گرفته است: آیا محل شهادت مرضیه نبوینیا، باید مانند یک ملک عادی واگذار شود یا به بخشی از حافظه تاریخی شهر تبدیل شود؟
ماجرا البته به پیش از حادثه بازمیگردد. ساختمان درمانگاه، ملکی مصادرهای بود که مدتی در اختیار نهادهای انقلاب اسلامی قرار داشت و سپس برای راهاندازی درمانگاه چند دهه در اختیار سپاه استان قرار داشت. بنا بر اطلاعات موجود، پیش از ۱۸ دی نیز برنامهای برای تهاتر ملک در دست پیگیری بود تا با استفاده از ارزش ملک جایگزین، امکان احداث بیمارستانی بزرگتر و مجهزتر فراهم شود.
اما حادثه ۱۸ دی، معادله را تغییر داد. در آتشسوزی، ساختمان درمانگاه آسیب دید و با نظر مهندسان، تخریب شد اما موضوع تهاتر، همچنان برای زمین درمانگاه مطرح است.
در یک ماه اخیر اما مطالبهای تازهای در استان شکل گرفته است: حفظ زمین درمانگاه بهعنوان مقتل شهیده نبوینیا و ایجاد یک یادمان یا مجموعه روایتگر در آن. این مطالبه محدود به یک طیف خاص نمانده است. از جمله چهرههایی که نامشان در این مطالبه مطرح شده، اسماعیل یکتایی جانباز دفاع مقدس و راوی کتاب رقص روی یک پا، حجتالاسلام سیدجواد سلیمانی امام جمعه لاهیجان، طاهره مشایخ نویسنده رمانهای سلفی با میرزا و ماموریت فلامینگوها، طاهره فردجوانی شاعر، بشیر سراجی و محمدحسین زادفلاح از طلاب و پژوهشگران حوزه علمیه، دکتر سعید رحمتزاده نماینده صومعهسرا در مجلس، دکتر مهدی فلاح نماینده رشت در مجلس، ذکا اسدی عضور شورای شهر منجیل، سید رسول منفرد رئیس حوزه هنری گیلان و محمدرضا شهبازی طنزپرداز و مجری برنامه تلویزیونی پاورقی در کنار جمعی از پزشکان، پرستاران و اعضای کادر درمان هستند.
منتقدان واگذاری میگویند شهادت یک پرستار زن در جریان بهآتش کشیده شدن یک مرکز درمانی، حادثهای معمولی نیست و واکنشی معمولی نیز نمیطلبد. از نگاه آنان، درمانگاه امام سجاد(ع) مهمترین مکان باقیمانده برای روایت حوادث ۱۸ دی در رشت است؛ مکانی که به دلیل نداشتن مالک خصوصی و قرار گرفتن میان دو مجموعه حاکمیتی، امکان تبدیل شدن به یک یادمان عمومی را دارد.
آنان همچنین با اشاره به خسارتهای سنگین حوادث ۱۸ دی ـ که میزان آن را بالغ بر ۱۰ هزار میلیارد تومان عنوان میکنند ـ معتقدند اگر نشانههای عینی آن وقایع حفظ نشود، خود حادثه نیز بهتدریج از حافظه عمومی حذف خواهد شد. تجربه مکانهایی مانند سینما خورشید رشت، که در جریان حوادث ۱۲۹۷ به آتش کشیده شد و امروز کمتر در حافظه عمومی شهر شناخته شده است، بهعنوان نمونهای از این فراموشی مطرح میشود.
پیشنهادهای مطرحشده نیز صرفاً به نصب یک سنگ یادبود محدود نیست؛ از تبدیل محل به «روایتخانه»، موزه، مجموعه فرهنگی و یادمان گرفته تا استفاده از آن در مسیر گردشگری فرهنگی و روایتهای مرتبط با راهیان نور رشت.
در مقابل، اگرچه هنوز پاسخ رسمی و مشخصی به این انتقادها منتشر نشده، شنیدهها حاکی از آن است که استدلال اصلی موافقان تهاتر، نبود بودجه کافی برای حفظ و احیای مکان و ضرورت تأمین منابع برای ساخت بیمارستانی بزرگتر و مجهزتر است؛ استدلالی که از منظر ارائه خدمات درمانی قابل توجه است، اما منتقدان معتقدند میان «احداث بیمارستان جدید» و «حفظ زمین مقتل» الزاماً تعارضی وجود ندارد و میتوان برای حفظ این مکان، از ظرفیتهای بودجهای و فرهنگی کشور بهره گرفت.
اکنون بیش از ۱۳۰۰ نفر نیز در پویشی در سامانه «فارس من» خواستار حفظ این مکان شدهاند.
شاید پرسش اصلی همینجا شکل بگیرد: اگر این زمین پیش از ۱۸ دی فقط یک دارایی برای تهاتر بود، آیا پس از ۱۸ دی همچنان همان ارزش و همان کارکرد را دارد؟ در واقع تصمیم درباره این است که شهر رشت میخواهد با یکی از تلخترین وقایع تاریخ معاصر خود چه نسبتی برقرار کند؛ فراموشی، یا روایت؟
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید