نصیحت دولت توسط مردم دو کارکرد مهم دارد: بازگردن گرهها و اصلاح خطاهای محاسباتی مسئولان و دیگری جلوگیری از حاکم شدن وضعیت ناچاری در جامعه
سهشنبه در سالن مهر حوزه هنری قبل از سخنرانی دکتر سعید جلیلی، من ارایهای داشتم که عنوانش «ابتکار و دشمنی ناچارها» بود. حرف اصلی و مرکزی این ارایه این بود که ما در لحظهای هستیم با این مختصات: دشمن را در میدان نبرد نظامی شکست دادهایم و برای آنکه بتوانیم این پیروزی نظامی را به دستآورد سیاسی تبدیل کنیم و تثبیت پیروزی کنیم، نیازمند ابتکار هستیم.
این گزاره راهبردی را جلیلی در جلسه گذشته حکمت سیاسی اسلام در قرآن مطرح کرد. گزارهای که برآمده از تحلیل واقعه صلح حدیبیه بود. و جالب اینکه برداشتها از یک رویداد تاریخی چقدر میتواند متفاوت باشد. جلیلی از صلح حدیبیه ضرورت داشتن ابتکار برای تثبیت پیروزی را حاصل میکند و آقای سید حسن خمینی از همین رویداد تاریخی ضرورت مصالحه و احتمالا نجنگیدن را حاصل میکند.
من بر اساس این گزاره به واکاوی پیامها و دستورات رهبر معظم انقلاب پرداختم و این را نشان دادم که ایشان یک ابتکار ذوابعاد داشته و در حال اجرای آن هستند. میتوان شروع این ابتکار را از پیام ۲۸ خرداد در نظر گرفت که ایشان معادله قدرتمند «ما» (مردم سرافراز و رهبر انقلاب) را خلق کرد. معادلهای که سد محکم و نفوذناپذیر در برابر زیادهخواهی آمریکا و احیانا عقبنشینی مسئولین است. ابعاد دیگر این ابتکار به مرور زمان آشکار شد و میتوان آنها را اینگونه بیان کرد:
تثبیت مطالبه انتقام؛ تغییر دبیر شعام و اصلاح دیپلماسی؛ انتصاب فرماندهان نظامی؛ اتخاذ رویکرد تهاجمی نظامی؛ مسدودی تنگه هرمز؛ مسدودی تنگه باب المندب و حفظ انتقاد همراه با وحدت کلمه.
ابتکارِ آقا علاوه بر دشمن خارجی که تمام تلاشش را برای جلوگیری از اجرایی شدن آن انجام میدهد، دشمن داخلی هم دارد. دشمن داخلی ابتکار، «ناچارها» هستند. یعنی جریانهایی که به صورت مستمر از ضعفها و ناچاریها میگویند و تجویز اول و آخرشان کوتاه آمدن در برابر زیادهخواهی آمریکا است. هرچند این تجویز را پشت کلمات زیبا مانند صلح شرافتمندانه یا پایان جنگ در اوج قدرت و … پنهان میکنند. در یادداشت «ارکستر ناچارها» در روز یکشنبه درباره این مهم مفصلا صحبت کردم. ناچارها در نهایت به دنبال حاکم کردن «وضعیت ناچاری» را در اذهان هستند. این وضعیت اگر حاکم شود، دشمن به مقصودش میرسد. یعنی دشمن میتواند ابتکار خودش را بر ما تحمیل کند.
در این موضوع وظیفه ما روشن است. نباید اجازه داد که وضعیت ناچاری و بنبست بر اذهان مردم و مسئولان غلبه یابد. بلکه باید این ذهنیت گسترش یابد که میتوان با ابتکار موجود بر مشکلات غلبه کرد و میتوان پیروزی نهایی را حاصل کرد. پس مقابله با وضعیت ناچاری وظیفه مهمی است که همه باید در آن نقشآفرینی کنند. مبارزه با وضعیت ناچاری راهکار دارد. راهکار آن «نصیحت» است.
دکتر سعید جلیلی در جلسه سهشنبه حکمت سیاسی اسلام در قرآن به تبیین حکمت نصیحت پرداخت. او تاکید کرد «نصیحت زمینه را برای نقشآفرینی مردم برای خیرخواهی فراهم میکند. نصیحت یعنی خیرخواهی با اخلاص تمام، نه با نه غرض سیاسی و فردی. آنچنان که پیامبران میکردند، حتی اگر با لجاجت نصیحتناپذیران روبهرو میشدند.»
نصیحت بر اساس خیرخواهی است و با تخریب خیلی فرق میکند. جلیلی نصیحت دولت را هم حق مردم و هم وظیفه آنها میداند. نصیحت دولت توسط مردم میتواند سبب بازشدن گرههای ذهنی و اصلاح خطاهای محاسباتی شود. همچنین میتواند راه را برای مطرح شدن ابتکارهای مختلف هموار کند. میدانیم که ابتکار چیزی نیست که محدود در ذهن چند نفر و یک محفل باشد، بلکه امری است که در عموم مردم توزیع شده است. هرچقدر دایره تعامل و نصیحتپذیری بازتر باشد و افراد بیشتری در نصیحت کردن مشارکت کنند، امکان شکلگیری ابتکار افزایش مییابد. استمرار این رفتار مانع از آن خواهد شد که وضعیت ناچاری در جامعه حاکم شود. جامعهای که نصیحت در آن رواج داشته باشد خصوصا نصیحت دولت توسط مردم، برای مشکلات راهکارهای متعدد ارایه شده و مانع شکلگیری بنبست ذهنی میشود.
آنطرف داستان هم لزوم نصیحت پذیری مسئولان و دولتمردان است. به عبارت کلیتر کارگزاران نظام نباید خود را نسبت به نصیحت بینیاز بدانند و جامعه را به سکوت و ترک نصیحت دعوت کنند. این خلاف مبانی اسلامی است. استقبال مسئولان از نصیحت مردم به تقویت این جریان در جامعه کمک میکند. در این ایام که مردم ایران از سوی خداوند مبعوث شدهاند و در کنار حضور در خیابان نصیحتهایی در قالب شعار، پلاکارد و … به مسئولان مطرح میکنند، باید از سوی آنها استقبال شود و خدایی ناکرده با ادبیات نادرست آنها را نفی نکنند.
پس نصیحت دولت توسط مردم دو کارکرد مهم دارد: بازگردن گرهها و اصلاح خطاهای محاسباتی مسئولان و دیگری جلوگیری از حاکم شدن وضعیت ناچاری در جامعه. هر دو این کارکردها در وضعیت کنونی جنگ اهمیت دوچندان دارد.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید