نقض پیش از امضا

وقتی خواسته‌های آمریکا در سایه تهدیدپذیری مسئولان، بالا گرفته و بندهای تفاهم امضا نشده در میدان نقض می‌شوند

تنها یک شبانه‌روز تا زمان اعلام‌شده برای امضای تفاهمی باقیست که ادعا می‌شود آتش‌بس در لبنان، آزادسازی دارایی‌ها و صندوق سرمایه‌گذاری برای بازسازی بخشی از آن است. اما قرارگاه خاتم بیانیه داده که رژیم طی 48ساعت 84 بار آتش‌بس در جنوب لبنان را نقض کرده؛ هم‌زمان ترامپ می‌گوید: «می‌خواهم اسرائیل توان حفاظت از خود را داشته باشد» و درحالی که خسارت و غرامت به حاشیه رانده شده، حتی درباره صندوق سرمایه‌گذاری هم ادعا کرده: «ما حتی ده سنت هم نمی‌پردازیم» و تهدید کرده «اگر ایرانی‌ها درست رفتار نکنند، دوباره بمباران می‌کنیم». مشابه ونس که علاوه بر این، از موضوع خاتمه جنگ و حتی هسته‌ای هم فراتر رفته و ادعا کرده پیش‌شرط آزادسازی دارایی‌ها عدم حمایت از حزب‌الله است و در جایگاه طرف بازنده جنگ، خواستار تغییر رفتار ایران شده است.
بیانیه قرارگاه خاتم‌الانبیاء در حالی صادر شده که جنوب لبنان در بیانیه این قرارگاه پس از پاسخ موشکی به رژیم بابت تجاوز به بیروت، خط قرمز اعلام شد؛ اما از آن لحظه حتی بیروت هم مورد تجاوز دوباره قرار گرفته و منتقدان سکوت میدان را برای حفظ میز مذاکره دانستند. حالا پیش از امضای یادداشت تفاهم ادعاهای مقامات دشمن آمریکایی و اتفاقات میدان در کنار عدم انتشار رسمی متن تفاهم توسط مسئولین داخلی، نگرانی‌ها را بابت کیفیت داده‌ها و ستانده‌های کشور و تضمین تفاهم افزایش داده‌اند.
ورای جزئیات متن، مسئله جدی‌تری وجود دارد؛ ترامپ گفته: «اگر ایرانی‌ها درست رفتار نکنند، دوباره بمباران را از سر می‌گیریم» و ونس، معاونش هم ادبیات مشابهی را تکرار کرده؛ این ادعاها نقض فاحش بندهای تفاهم پیرامون خاتمه جنگ و عدم تهدید نظامی است؛ اما از آن مهم‌تر مطابق ارشادات رهبری شهید، این مذاکره زیر سایه تهدید را «هیچ ملت باشرفی انجام نمی‌دهد و هیچ سیاستمدار خردمندی هم آن را تصدیق نمی‌کند»؛ البته ملت مبعوث خواسته‌هایشان در پلاکاردهایی که به روایت سخنرانان، برخی افراد امنیتی پایین کشیدند، مشخص بود.
درباره برخی جزئیات توافق هم در این روزها دشمن ادعاهایی کرده که نقض پیش از امضاست؛ ترامپ گفته: «در این یادداشت تفاهم قید نشده که ما هیچ پولی به ایران پرداخت کنیم» و جای دیگر درباره صندوق ادعاییِ 300میلیارد دلاری برای بازسازی ایران گفته: «ما سرمایه‌گذاری نمی‌کنیم و حتی 10 سنت هم نمی‌پردازیم». کار به این جا ختم نمی‌شود و ونس حتی سرمایه‌گذاری کشورهای حاشیه خلیج فارس را موکول به «تغییر رفتار» ایران کرده؛ به عبارتی فرایند مذاکره در این حدود 70 روز طوری پیش رفته که طرف بازنده میدان که به هیچ یک از اهداف راهبردی خود نرسید، پا را از موضوعات خاتمه جنگ و حتی هسته‌ای فراتر گذاشته و خواسته‌های منطقه‌ای و مشخصا موشکی مطرح می‌کند.
ونس در جای دیگر برای آزادسازی دارایی‌ها نیز که موکول به توافق نهایی و عبارت مبهم «پیشرفت در مذاکرات» شده، پیش‌شرط «عدم تامین مالی حزب‌الله» را می‌گذارد. حالا هر سیاستمداری که با این اوصاف با قاتلان رهبری شهید، دلاوران نظامی و غیرنظامیان مظلوم ایرانی به توافق رسیده، هنگام دست دادن با ونس در ژنو در روز چهارم محرم، باید مراقب حفظ دستاوردهای میدان باشد.
یاران حاج قاسم دقت کنند عبارت تغییر رفتاری که ونس به کار می‌برد، به شکلی دیگر همین روزها در ادبیات ترامپ نمایان شده؛ اورانگوتان آمریکایی در حاشیه نشست جی7 گفت: « ما مردی به نام سلیمانی را از بین بردیم. فکر می‌کنید اگر او زنده بود این اتفاق می‌افتاد؟ او یک نابغه شرور بود». دقیقا پس از شهادت حاج قاسم بود که دشمن مسیر را برای پیشبرد «معاهده قرن» و «توافق ابراهیم» باز دید. به عبارتی انتهای مذاکرات در این جنگ موجودیتی، قبول تمام خواسته‌های دشمن است؛ منتقدان با استناد به سخنان رهبری شهید معتقدند، تهدیدپذیری در این برهه و امتیاز دادن زیر سایه تهدید، انتها ندارد.
در همین راستا انتظار می‌رفت تنگه که بزرگترین دستاورد میدان بود، به راحتی با یک یادداشت تفاهم باز نشود که دشمن برای تحمیل خواسته‌های بعدی نفس بگیرد. هم‌چنین ترامپ در حالی مدعی شده که تنگه تا جمعه کامل باز می شود که جای دیگر اعتراف کرده با ادامه جنگ به هیچ وجه تنگه باز نمی‌شد؛ هم زمان اظهارات برخی از مسئولین از جمله شهردار تهران و نماینده قم نشان می‌دهد رهبری معظم نسبت به این چنین توافقی نظر مثبت نداشتند و با احترام به نظر تمام اعضای شعام، منهای یک نفر، اجازه ادامه فرایند و امضای تفاهم را داده‌اند.
زاکانی گفت: «تفاهم خواست رهبر انقلاب نبوده و با چنین نگاهی به ایشان جفا می‌کنند» و منان‌رئیسی، نماینده مردم قم، اظهار کرد: «سوالات پیرامون تفاهم‌نامه توسط رهبری جداگانه به تک‌تک اعضای شعام داده شد؛ و برخلاف رویه معمول که باید بیش از 50درصد برای تصویب رای بدهند، این بار نصاب 75درصدی تعیین شد؛ هم‌چنین برخی نظامی‌ها هم حق رای گرفتند؛ این سخت‌گیری‌ها در کنار پیام‌هایشان معنا دارد؛ در حق رهبری کم‌لطفی شده است».