پالس ناکام ظریف به آمریکا

اعتراف سعید لیلاز درباره فایل صوتی مشهور ظریف در سال 1400، واقعیت‌های بسیاری را در مورد اتفاقات آن برهه و اهداف پشت پرده انتشار آن فایل صوتی را آشکار ساخت. لیلاز مصاحبه کننده در پروژه تاریخ شفاهی دولت روحانی، صریحا می‌گوید: «نوار ظریف که منتشر شد پالسی بود به آمریکایی‌ها، اما بایدن حاضر نشد چیزی حتی سمبلیک به دولت روحانی بدهند!» لیلاز همچنین ادعای ظریف در «شل کردن پیچ تحریم‌های ایران» توسط دولت بایدن را رد کرد و نظارت کمتر آمریکا بر تحریم‌های ایران را به دلیل جنگ اوکراین دانست.
انتشار این اظهارات از سوی لیلاز موج گسترده‌ای از حملات رسانه‌ای به وی را در پی داشت. فارغ از انتشار توئیت‌های توهین آمیز نسبت به لیلاز توسط یک باند رسانه‌ای؛ حسام الدین آشنا، رئیس وقت مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری که به گفته برخی کاربران سفارش دهنده پروژه تاریخ شفاهی نیز بوده است، در صفحه شخصی خود وی را تهدید به شکایت کرد. او در این باره نوشت: «سخنان آقای لیلاز در زمینه انتشار غیر مجاز مصاحبه آقای دکتر ظریف در برنامه آن سوی دولت؛ نادرست، غیر مسئولانه و مشمول عنوان مجرمانه نشر اکاذیب به قصد اضرار به غیر است. در صورت ادامه این بهتان زنی‌ها شکایت قضایی از ایشان ممکن است.» اما این تکذیب‌ها حریف قفل‌هایی که انتشار این واقعیت، کلید گشوده شدن آن‌ها شد، نمی‌شود.
دولت دوازدهم در سال 1400 تلاش داشت روی این موضوع تاکید بورزد که توافقی در آستانه شکل‌گیری وجود دارد، آمریکا پای میز است و آنچه که مانع است تا درب‌های سعادت به روی کشور گشوده شود، کارشکنی عده‌ای تندرو در داخل کشور است. از بررسی اصل این موضوع که خود فواید حاصل از برجام از ابتدای امضای آن زیر سوال بوده است عبور می‌کنیم و صرفا به همین ادعا می‌پردازیم. قبلا نقل قول‌هایی در رد ادعای دولت روحانی در این باره وجود داشت. برای مثال سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه پزشکیان و مذاکره‌کننده ارشد دولت روحانی، در فروردین ۱۴۰۴ در یادداشتی در واشنگتن‌پست نوشت: «دلیل اصلی به نتیجه نرسیدن توافق در سال ۲۰۲۱، نبود اراده واقعی در دولت بایدن بود.» یا فرید زکریا تحلیلگر CNN نیز در مرداد ۱۴۰۳ در واشنگتن‌پست نوشت که دولت بایدن عملاً همان سیاست فشار ترامپ را ادامه داد و فقط لحنش را تغییر داد.
اما سخنان لیلاز در این باره لایه‌های پنهانی را آشکار کرد. قبل از این، فایل صوتی منتشر شده، به خاطر محتوای جنجالی‌اش در موضوعاتی که از سوی ظریف نسبت به سردار شهید، حاج قاسم سلیمانی نسبت داده شده بود مورد توجه قرار گرفته بود. حتی این موضوع آن زمان در لایه رسانه‌ها نیز باقی نماند. رهبر شهید در بیانات خود به موارد مطرح شده اینگونه واکنش نشان دادند: « همه این را بدانند که سیاست خارجی در هیچ کجای دنیا در وزارت خارجه تعیین نمی‌شود. مسئولان عالی‌رتبه و فراتر از وزارت خارجه هستند که آن را تبیین می‌کنند؛ کاری که در شورای عالی امنیت ملی انجام می‌شود و البته وزارت خارجه هم در آن نقش دارد اما این سیاست‌گذاری در وزارت خارجه محدود نمی‌شود. ما نباید حرفی بزنیم که این معنا را تداعی کند که ما داریم حرف دشمنان را تکرار می‌کنیم؛ چه درباره نیروی قدس و چه درباره شهید سلیمانی. دشمنان مدتهاست از نفوذ نیروی قدس در منطقه ناراحت هستند. نیروی قدس مهمترین عامل برای جلوگیری از دیپلماسی منفعلانه در غرب آسیاست.»
اما واقعیت ترسناکی که صوت لیلاز موید آن است، یک نادیده گیری جدی منافع ملی از سوی دولت دوازدهم است. تلاش برای رو کردن یک کارت برنده جهت جذب افکارعمومی به سوی گفتمان خود در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 1400 در حدی حیاتی بود که چنین حمله‌ای به سپاه قدس از سوی مقامات رسمی صورت پذیرد و ماجرا تا واکنش مقام معظم رهبری پیش برود؟ صرفا برای ارسال یک پالس مذاکره؟
متاسفانه این اقدام ظریف مسبوق به سابقه بوده است. او در سال 93 در گفتگو با هاله اسفندیاری(عنصر شناخته‌شده پروژه‌های براندازی نرم وابسته به جورج سوروس) گفت اگر مذاکرات شکست بخورد، مردم در انتخابات مجلس دهم به جریان رقیب رأی خواهند داد. ظریف حتی تجربه سال‌های ۸۴-۸۲ را مثال زد و گفت وقتی توافق‌های آن دوره از سوی غرب رد شد، مردم رئیس‌جمهوری متفاوت انتخاب کردند.
یا گفتگوی خصوصی وی با البرادعی، رئیس وقت آژانس بین المللی انرژی اتمی در سال 2005 در آستانه انتخابات 1384 و تلاش بر گرفتن امتیاز جهت پیروزی در انتخابات نشان از آن است که عملا استقلال نظام از سوی وی و جریان وی به رسمیت شناخته نمی‌شود و مایلند گره مسائل داخلی را با دست‌های خارجی باز کنند.
این نوع کنش در عرصه سیاست خارجی که همواره با داخل در حال تخاصم است و با خارج محتاجانه تعامل می‌کند از کدام منطق پیروی می‌کند؟ آیا تخاصم اروپا و آمریکا با جمهوری اسلامی از سوی آقای ظریف و همفکرانش درک نشده است؟ این نوع همکاری با طرف‌های غربی بر اساس تکیه بر کدام سابقه درخشان طرف مقابل صورت می‌پذیرد؟ تبدیل شدن این اشتباهات به یک عادت نامش همچنان اشتباه است یا خیانت؟