پرستش غرب و نکوهش شرق

یادداشت از محمد عرفان خانی – استان قم؛ شهر قم

استاندارد دوگانه کارگزاران سازندگی در مواجهه با فرصت های دیپلماتیک

شایعه پراکنی حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ایران علیه روابط ایران و چین، جلوه دیگری از غرب‌گرایی و شرق‌ستیزی رادیکال جریان کارگزاران را به نمایش گذاشت.
مرعشی چندی پیش مدعی شد ‌که چین در جریان سفر اخیر مقامات ایرانی، از گسترش روابط با ایران خودداری کرده و توسعه ارتباطات چین و ایران را مشروطه به بازگشایی تنگه هرمز، حذف کامل سازوکار پرداخت عوارض و ترک مخاصمه با آمریکا و عربستان کرده است.
این ادعا در شرایطی مطرح شد که شواهد حاکی از هم‌سویی چین و ایران در موضوع تنگه هرمز و موضوع تنش های منطقه‌ای ایران و محور آمریکایی بود.
چین در راستای حمایت از حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، حتی حاضر به امضای پیش نویس بیانیه گروه ۲۰ مبنی بر مطالبه کشتیرانی آزاد و ایمن در تنگه هرمز نشد و به وضوح نشان داد که وضع قوانین و سازوکار های تردد در تنگه هرمز را حق انحصاری ایران می داند و در موضوع تنگه هرمز، تنها تابع چارچوب ها و قوانین اعلامی حاکمیت ایران است.
چین مانع اصلی صدور بیانیه مشترک گروه ۲۰ بود؛ بیانیه‌ای که ضمن نقض صریح حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، می توانست به استفاده از زور برای ائتلاف بین المللی علیه ایران مشروعیت دهد.
چین در موضوع تنش های منطقه‌ای ایران و محور آمریکایی هم جانب ایران را رها نکرد و با وتوی قطعنامه های تند ایالات متحده و کشور های غربی علیه ایران، اعتراض به تحریم های آمریکا علیه ایران و مطالبه تغییر فوری رویه گذشته از واشنگتن، در میانه ناآرامی ها و تنش ها نیز پای حمایت از ایران ایستاد.
البته تمام این حمایت ها در شرایطی رخ داد که در ایام اخیر، چین به میزان قابل توجهی از سیاست های ایران متضرر شد.
انسداد تنگه هرمز از سوی ایران و بحران جهانی نفت، کار چین را به جایی رساند که مجبور به استفاده ۵ میلیون بشکه‌ای از ذخایر نفت ارزان خود شد و بابت انسداد تنگه هرمز، ۳۲ میلیارد دلار ضرر کرد.
با این وجود چین همواره منافع و حقوق ایران را در نظر داشته و به رغم نارضایتی از انسداد تنگه هرمز‌ و بحران جهانی نفت، مسئولیت وقوع این بحران را متوجه مقامات آمریکایی و اسرائیلی می داند نه مقامات ایرانی.‌
اما غرب گرایانی نظیر حسین مرعشی به رغم پیشینه روشن و مثبت روابط متقابل ایران و چین، تمایلی به گسترش روابط این دو کشور ندارند و با شایعه پراکنی‌، اظهارات کذب و انواع و اقسام بهانه تراشی، علیه روابط ایران و چین کارشکنی می کنند‌.
همان کسانی که سال‌هاست به هر ریسمانی چنگ می زنند تا به معبود خود یعنی آمریکا نزدیک شوند.
چرا که در نگاه آن‌ها، آمریکا یگانه مرکز مطلوب جهان است و در دنیای دیپلماسی نمی توان مطلوبی جز ایجاد رابطه با آمریکا داشت.
از این رو در حوزه سیاست خارجی از این استاندارد دوگانه پیروی می کنند: نادیده‌انگاری فرصت های دیپلماتیک بلوک شرق به رغم احراز حسن نیت کشور های شرقی و در عین حال، استقبال از هرگونه پیشنهاد و برنامه دیپلماتیک در جهت برقراری ایجاد رابطه و توافق با کشورهای غربی با وجود احراز چندباره بدعهدی و توافق‌ناپذیدی آن‌ها.
کارگزارانی ها با وجود بارها ناکامی و شکست، همچنان به مذاکره و توافق با آمریکا اشتیاق دارند و در کمال شگفتی، هر بار که از سوی آمریکا با بدعهدی و بی‌مهری مواجه می شوند، علاقه و رغبت مضاعفی به ارتباط با آمریکا پیدا می کنند!
اشتیاقی که در بیانیه اخیر کارگزاران نیز احساس می شد.
کارگزارانی ها طی این بیانیه در گام نخست، از جمهوری اسلامی گلایه کردند که چرا تاکنون به برقراری روابط دو کشور آمریکا و ایران روی خوش نداده است.
و در گام بعد، تجارب عبرت آموز تاریخ دیپلماسی جمهوری اسلامی از جمله تجربه برجام و تجربه مذاکرات اخیر را تحریف و در نهایت چنین نتیجه‌گیری کردند که مسئله فعلی ایران و آمریکا از مسیر مذاکره و توافق قابل حل است و در تجارب مذاکراتی گذشته عواملی دخیل گشته که چنین فرصتی را از ایران سلب کرده است.
در بیانیه مذکور، ضمن تمجید از دستگاه دیپلماسی دولت یازدهم، ناکامی و شکست برجام به روی کارآمدن ترامپ نسبت داده شده است.
حال آن‌که همین غرب‌گرایان پس از آغاز دوره ریاست جمهوری ترامپ، مکررا به افکار عمومی اطمینان دادند که استحکام سند برجام به ترامپ اجازه خروج از این توافق را نمی دهد.
جواد ظریف در کنفرانس مطبوعاتی خود و در پاسخ به پرسش فؤاد ایزدی، چنین اطمینانی به افکار عمومی داد‌‌ و صادق زیباکلام نیز طی یادداشتی در سرمقاله روزنامهٔ آرمان ملی به افکار عمومی چنین القاء کرد که ترامپ تاجر بزرگی است و با نظر به اقتضائات اقتصاد و تجارت، هرگز از برجام خارج نخواهد شد و مصالح اقتصادی را فدای شعار های تندی که در انتخابات داده، نمی کند.

آن‌ها علاوه بر تحریف تجربه درس آموز برجام، تجربه مذاکرات اخیر را نیز تحریف کرده‌ و در مقام بهانه تراشی برای ناکامی دستگاه دیپلماسی دولت چهاردهم در پیشگیری از جنگ، گفته‌اند آنچه فرصت توافق را از دولت صلح طلب چهاردهم سلب کرد، استقرار مجدد ترامپ در کاخ سفید بود.
در حالی که طیف کارگزاران سازندگی در روزهای آغازین دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، روی‌کارآمدن دوباره او را به فال نیک گرفت و در صفحه نخست ارگان رسانه‌ای خود یعنی روزنامهٔ سازندگی، به نقل از دبیرکل این حزب یعنی حسین مرعشی با تیتر درشت نوشت: زمان ترک مخاصمه
مرعشی در اظهار نظری متوهمانه ذیل این تیتر نوشته بود: از تعهدی که آقای ترامپ پیش از انتخابات داده و گفته بود که جنگی را شروع نمی‌کند و علاقه‌مند است به جنگ‌ها پایان دهد، نهایت استفاده را ببریم!
طنز ماجرا اینجاست که کارگزاران سازندگی امروز با این کارنامه سیاسیِ غیر قابل دفاع و در شرایط حساس و خطیر جنگی، بار دیگر ردای خیرخواهی و صلح‌طلبی بر تن کرده و مدعی راه‌گشایی در مسائل حساس و حیاتی سیاست خارجی ایران شده است.