حسین شریعتمداری ؛مدیر مسئول روزنامه کیهان: دوگانه هایی مانند جنگ یا صلح دروغین وفریبنده است
حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، در صد و پنجاه‌ونهمین جلسه «حکمت سیاسی اسلام در قرآن» با موضوع رسانه و مسائل سیاسی روز، به تشریح دیدگاه‌های خود درباره تقابل جمهوری اسلامی و آمریکا، شیوه‌های عملیات رسانه‌ای، تحریف مفاهیم سیاسی، مدیریت افکار عمومی و معیارهای وحدت پرداخت و بر ضرورت شناخت راهبردهای دشمن و بازخوانی مفاهیم سیاسی در چارچوب مبانی انقلاب اسلامی تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار عصر ایرانیان، شریعتمداری سخنان خود را با اشاره به واقعه عاشورا و پیوند آن با تحولات معاصر آغاز کرد و با تأکید بر استمرار پیام عاشورا در طول تاریخ، برخی رخدادهای امروز را در چارچوب مقاومت و تقابل حق و باطل تحلیل کرد. وی با اشاره به حضور مردم در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی، این تحولات را فراتر از رویدادهای عادی دانست و بر ضرورت شناخت جایگاه تاریخی جمهوری اسلامی تأکید کرد.
حاکمیت اسلام؛ ریشه تقابل با نظام سلطه
مدیرمسئول روزنامه کیهان در ادامه، استقرار اسلام در جایگاه حاکمیت را نقطه آغاز تقابل جمهوری اسلامی با نظام سلطه دانست و گفت آنچه امام خمینی(ره) انجام داد، فراتر از حضور اسلام در متون دینی و مراکز علمی، تبدیل آن به مبنای اداره حکومت بود.
شریعتمداری اظهار داشت که از نگاه او، همین مسئله موجب تقابل آمریکا و قدرت‌های سلطه‌گر با جمهوری اسلامی شده است؛ زیرا نظامی که بر عدالت‌خواهی، استقلال و مقابله با بی‌عدالتی تأکید دارد، منافع نظم موجود را به چالش می‌کشد.
وی با تأکید بر ماهوی بودن این تقابل، گفت اختلاف ایران و آمریکا را نمی‌توان صرفاً به موضوعاتی مانند پرونده هسته‌ای یا مسائل مقطعی روابط دیپلماتیک محدود کرد. او با اشاره به تحلیل‌های جورج فریدمن درباره روابط ایران و آمریکا، مدعی شد که مسئله اصلی واشنگتن، جایگاه منطقه‌ای و استقلال جمهوری اسلامی است.
شریعتمداری در ادامه، شناخت دشمن را یکی از مقدمات اصلی تحلیل سیاسی دانست و چهار محور را برای این شناخت برشمرد: شناسایی بازیگران مقابل، شناخت راهبرد آنها، بررسی تاکتیک‌ها و ابزارهای مورد استفاده و تشخیص نقاط آسیب‌پذیر. وی با اشاره به تجربه جنگ هشت‌ساله، بر اهمیت شناخت نقاط حساس طرف مقابل در کنار ارزیابی توانمندی‌ها و امکانات تأکید کرد.
هفت محور مورد تأکید شریعتمداری درباره مواجهه با آمریکا
شریعتمداری در بخش دیگری از سخنانش، با استناد به مواضع و بیانیه‌های علنی رهبر شهید انقلاب، هفت محور را برای مواجهه با آمریکا مطرح کرد.
وی بسته ماندن تنگه هرمز، مطالبه غرامت از آمریکا، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، وحدت جبهه‌های منطقه‌ای، غیرقابل‌مذاکره بودن موضوع هسته‌ای از منظر خود، پیگیری خون‌خواهی و بازگشت دارایی‌های مسدودشده و رفع تحریم‌ها را از جمله این محورها دانست.
او با اشاره به تنگه هرمز، استفاده از ظرفیت‌های ایران برای اعمال فشار متقابل را مورد تأکید قرار داد و مطالبه غرامت را نیز یکی از موضوعات مهم در مواجهه با آمریکا عنوان کرد. شریعتمداری همچنین با اشاره به حضور نظامی آمریکا در منطقه، کاهش این حضور را از اهداف مورد نظر خود برشمرد.
مدیرمسئول کیهان در ادامه، حشدالشعبی عراق، حزب‌الله لبنان، انصارالله یمن و حماس را بخش‌هایی از جبهه همسو در منطقه توصیف کرد و بر هماهنگی میان آنها تأکید داشت.
وی در موضوع هسته‌ای نیز با انتقاد از مذاکرات با آمریکا، بر موضع خود مبنی بر جدا بودن این پرونده از مذاکرات سیاسی تأکید کرد. او همچنین پیگیری مسئولیت عاملان حملات و مطالبه پاسخ‌گویی درباره جان‌باختگان را ضروری دانست و بازگشت دارایی‌های مسدودشده و رفع تحریم‌ها را از دیگر محورهای مورد توجه خود معرفی کرد.
رسانه و تحریف مفاهیم؛ از دوگانه جنگ و صلح تا برچسب‌گذاری سیاسی
بخش مهمی از سخنان شریعتمداری به بررسی روش‌هایی اختصاص داشت که به گفته او، در عملیات رسانه‌ای برای جهت‌دهی به افکار عمومی به کار گرفته می‌شوند.
وی یکی از این روش‌ها را تغییر معنای واژه‌ها و ارائه مفاهیم در چارچوبی متفاوت از معنای اصلی آنها دانست. به گفته او، در این شیوه، واژه‌ها ممکن است بدون تغییر ظاهری به کار روند، اما نحوه استفاده از آنها برداشت مخاطب از واقعیت را تغییر دهد.
شریعتمداری دوگانه «جنگ و صلح» را نمونه‌ای از این روش معرفی کرد و گفت که از نگاه او، مسئله در شرایط کنونی نه جنگ و صلح، بلکه «دفاع و تسلیم» است. وی معتقد بود استفاده از واژه صلح در برخی مباحث سیاسی می‌تواند دفاع از کشور را در برابر صلح قرار دهد؛ در حالی که باید میان دفاع و تسلیم تمایز قائل شد.
او همچنین کاربرد واژه‌هایی مانند «تندرو»، «میانه‌رو» و «فوق‌انقلابی» را در فضای سیاسی مورد انتقاد قرار داد و گفت گاهی افرادی که بر اصول و مبانی انقلاب اسلامی تأکید دارند، تندرو معرفی می‌شوند و در مقابل، جریان‌هایی که فاصله بیشتری با این مبانی دارند، میانه‌رو نام می‌گیرند.
شریعتمداری با اشاره به مفهوم «امت وسط» در قرآن و تعبیر «نه شرقی، نه غربی» در ادبیات انقلاب اسلامی، تأکید کرد که ارزیابی جریان‌های سیاسی باید بر اساس مواضع و عملکرد آنها صورت گیرد، نه صرفاً برچسب‌هایی که در فضای رسانه‌ای به آنها داده می‌شود.
مارپیچ سکوت و تأثیر رسانه بر افکار عمومی
مدیرمسئول روزنامه کیهان در ادامه، به نظریه «مارپیچ سکوت» اشاره کرد؛ نظریه‌ای که بر اساس آن، افراد ممکن است به دلیل تصور اقلیت بودن دیدگاهشان، از بیان آن خودداری کنند.
وی با اشاره به نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی به برداشت عمومی از میزان حمایت اجتماعی، توضیح داد که تکرار یک روایت می‌تواند این تصور را ایجاد کند که یک دیدگاه خاص، نظر غالب جامعه است؛ حتی اگر این تصویر با واقعیت اجتماعی تطابق نداشته باشد.
شریعتمداری مدعی شد که چنین سازوکاری گاهی برای القای اقلیت بودن جریان‌های حامی نظام به کار گرفته می‌شود و می‌تواند به کاهش حضور آنها در فضای عمومی و انتقال تصویری نادرست به نسل جوان منجر شود.
او برای توضیح این موضوع، خاطره‌ای از دوران دانشجویی خود نقل کرد که در آن، پس از درخواست چند مسافر برای توقف اتوبوس به‌منظور اقامه نماز، افراد دیگری نیز از اتوبوس پیاده شدند. وی این ماجرا را نمونه‌ای از تفاوت میان واقعیت اجتماعی و تصور افراد از دیدگاه دیگران دانست و بر ضرورت بیان صریح دیدگاه‌ها تأکید کرد.
بررسی پیشینه افراد و هشدار درباره میانجی‌گری سیاسی
شریعتمداری در بخش دیگری از سخنانش، شیوه‌ای را که «حرکت از پله دوم» نامید، مورد بررسی قرار داد. منظور او از این تعبیر، توجه صرف به یک مقطع از رفتار افراد و نادیده گرفتن سوابق و زمینه‌های پیشین آنها بود.
وی گفت برای ارزیابی رفتار یک فرد یا جریان سیاسی، نباید تنها به یک صحنه یا موضع بسنده کرد، بلکه باید سابقه و عملکرد کلی او نیز مورد توجه قرار گیرد. او در همین زمینه، به تعبیر «میزان حال فعلی افراد است» اشاره کرد و برداشت خود را از آن تشریح کرد.
مدیرمسئول کیهان همچنین درباره نقش میانجی‌های سیاسی هشدار داد و تأکید کرد که جایگاه اجتماعی و سوابق مسئولیتی افراد به‌تنهایی برای ارزیابی مواضع آنها کافی نیست. وی با اشاره به ماجرای هانی بن عروه و قاضی شریح، بر ضرورت توجه به فاصله احتمالی میان عنوان‌ها و سوابق افراد با مواضع و عملکرد واقعی آنها تأکید کرد.
وحدت بر محور ولایت فقیه
در بخش پرسش و پاسخ، حاضران درباره مفهوم وحدت، انتقادهایی که با عنوان «وحدت‌شکنی» مواجه می‌شوند، تفاوت وحدت کلمه با وفاق سیاسی و نیز موضوع برجام و سیاست خارجی پرسش‌هایی مطرح کردند.
شریعتمداری در پاسخ به پرسشی درباره وحدت، گفت که وحدت باید معیار مشخصی داشته باشد و از نظر او، محور اصلی وحدت در جمهوری اسلامی، ولایت فقیه است. وی با اشاره به مواضع رهبر شهید انقلاب پس از حوادث سال ۱۳۸۸، تأکید کرد که وحدت به معنای نادیده گرفتن اختلاف‌های مبنایی یا آشتی بدون قیدوشرط با همه جریان‌ها نیست.
او همچنین با اشاره به توصیه‌های رهبر شهید انقلاب درباره استفاده نکردن از افراد دارای زاویه با اسلام، انقلاب و امام خمینی(ره) در مسئولیت‌های مشورتی، گفت که وحدت نباید به کنار گذاشتن معیارهای اعتقادی و سیاسی منجر شود.
این نشست با تأکید بر نقش رسانه در بازنمایی واقعیت‌های سیاسی، ضرورت بررسی دقیق مفاهیم و عملکرد جریان‌ها و اختلاف دیدگاه‌ها درباره معیارهای وحدت و سیاست خارجی به پایان رسید.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید