یادداشت از سید محی الدین حسینی ارسنجانی – استان فارس، شهر شیراز
بسیاری از آثار تاریخی کشورمان که دارای ارزشهای میراثی اند در بسیاری از کشور های دنیا و در موزه های ملل بیگانه یا در انبارهای غیر استاندارد و خارج از ضابطه نگهداری میشود و پیگیریهای دولت بویژه وزارتخانه های میراث فرهنگی و امور خانه در این زمینه یعنی در جهت برگرداندن و عودت آنها کند،ضعیف بوده و و بی نتیجه بوده است.تنها در کشور چین ۱۵۱ اثر تاریخی باارزش فوق العاده از ایران موجود است که هنوز به کشور باز نگشته اند!
در آمریکا و دانشگاه شیکاگو هزاران لوح تاریخی و گل نبشته های دوره هخامنشی ایران که دهها سال پیش مورد غارت قرار گرفته و یا به طور مخفیانه به خارج از کشور برده شده اند در آنجا وجود دارد که مثل دیگر آثار تاریخی و منحصر به فرد ایران در موزه لوور فرانسه و دیگر موزه های دنیا از جمله روسیه و انگلیس و عراق و…مانده اند و به گروگان گرفته شده اند. مشخص است مسئولان کشورمان برای باز ستاندن و یا برگشتن این آثار آن تلاش و کوششی که باید کنند و در خور باشد، نکرده و نداشته و حرفشان در پیش طرفهای خارجی خریداری نداشته است.
بسیاری از آثار تاریخی ایران به صورت امانی و برای به نمایش گذاشتن در برخی کشورها از ایران خارج شده اند و اکنون مسئولان میراثی آن کشورها از عودت دادن آن آثار سر باز زده و امتناع میکنند و این مساله به ضعف دیپلماسی و رایزنی تشکیلات امور خارجه و معاونت برون مرزی این وزارتخانه و وزارتخانه ای مثل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی برمیگردد.
با برگرداندن هر چه سریع تر آثار تاریخی ایران از موزه های سایر کشورها میتوان بخش قابل توجهی از آنها را که متعلق به دورههای عصر آهن، هخامنشی، اشکانی و اسلامی تعلق دارد برای مردم کشورمان به نمایش گذاشت و عده ای هم از طریق فروش بلیط بازدید از این آثار تاریخی مدتی مشغول بوده و یا از این راه ارتزاق کنند. به راستی اینگونه تهدیداتی که متوجه آثار با ارزش تاریخی ما در داخل و خصوصا در خارج از کشور است را چه کسی یا چه مقام مسئول و ارگان دولتی باید پاسخگو باشد؟! آیا نباید فکر و چاره ای اساسی در بازگرداندن گنجینه های عظیم فرهنگی و میراث مکتوب و مجسم ایران که علاوه بر ارزش های والای معنوی هرکدامشان میلیاردها دلار بعضا قیمت دارند و متعلق به همه مردم ایرانند به کشورمان بازگردانده شود؟!
بسیاری از آثار ما ممکن است کپی برداری شده و یا در عودت دادن، جنس اصلی با جنس کپی را با ما معاوضه کرده و به نوعی بر سرمان کلاه بگذارند اما ما بی تفاوت و رها برگرداندن آثار باارزشمان را مشمول مرور زمان کرده و توجه چندانی به آنها نداریم و چه بسا فردا روزی طرف خارجی ما به بهانه های جنگ و درگیری و سرقت های بین المللی و حوادث طبیعی و … از برگرداندن آثار تاریخی ایران ممانعت کنند.
از کجا میتوان مطمئن بود آثار عودت داده نشده ایران در شرایط امن و فضاهای استاندارد فلان کشور نگهداری میشود و مشکلی متوجه آثار و میراث تاریخی ما در آن کشورها و در موزه های خارج از ایران نباشد؟پاسخ به این پرسشها و رفع این دغدغه ها میتواند ذهن و روح و روان ایرانیان دوستدار وطن در برابر این همه ندانم کاریهای مسئولان میراثی امان را آرام نگاه دارد و مردم وطن دوست کشورمان با وجود انواع دغدغدها و نگرانیهای مالی و معیشتی که دارند لا اقل از بابت این مهم به یک ارامش ذهنی و نسبی برسند.
مساله نگاهداری درست و دقیق آثار و رعایت دقت در امانت داری کشور خارجی برابر با پروتکلهای بین المللی واطمینان در عدم دستکاری و ایجاد تغییرات در آثار تاریخی ایران از سوی خارجیان را باید نمایندگان سیاست خارجی ایران، مسئولان کشورمان و همه کسانی که به عنوان سفیر و وکیل یا رایزن فرهنگی،کاردار و…در کشور های مختلف حضور داشته و دارند به طور جدي دنبال کنند.چه بسا ممکن است بسیاری اختلاف نظرها و تنشهای سیاسی بین ایران و بسیاری کشورهای دیگر که آثار تاریخی ما در کشور آنها وجود دارد مشمول توقیف آثار گردد و برگرداندن آنها سالها به تعویق افتد.از این جهت باید معاهدات محکم و بین المللی برای این مهم پیش بینی کرده و نمایندگانی حقوقی و کاربلد و البته دلسوز و متعهد در برابر ایران برای حفظ و نگهداری اصولی آثار تاریخی کشورمان که به هر دلیلی در کشورهای دیگر قرار دارند تعیین و انتخاب و به طرف خارجی معرفی گردند.امید که به زودی شاهد برگرداندن آثار تاریخی، میراثی ایران از کشورهای مختلف جهان و بعضا متخاصم باشیم و مسئولانمان برای حفظ فرهنگ و هویت ایران بزرگ و تمدن چند هزار ساله اش تا حدودی تعقل و تدبیر کنند.
برای نظر دادن درباره این مطلب و دیگر مطالب ثبت نام کنید یا اگر حساب دارید وارد شوید