چه کنیم قوی شویم؟!

رئیس‌جمهور اظهار کرده: «اگر گفتگو نکنیم، چه کنیم؟»؛ به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت شهید رئیسی، به این سوال پاسخ داده‌ایم

دوسال از حادثه تلخ سقوط بالگرد رئیس‌جمهور هشتم ایران می‌گذرد؛ شهید رئیسی، با دولت مردمی‌اش زمین سوخته 1400 را به اسبی زین‌شده تبدیل و به پاستورنشینان فعلی تحویل داد. او به توصیه رهبری شهید، در دنیای فعلی به‌دنبال قوی شدن ایران بود، نه التماس قدرت از طریق فرایند نامتناهی اثبات حسن نیت در میز مذاکره؛ البته مذاکره صورت می‌گرفت، اما کشور معطل آن نبود و شخص دوم کشور التماس نمی‌کرد که «آمریکایی‌ها ما را آدم حساب کنند». اخیرا آقای پزشکیان گفته: «اگر گفتگو نکنیم، چه کنیم؟»؛ آن هم بعد از 46 ماه که ماشه فعال شده و دو جنگ میانه «گفتگو» رخ داده؛ راه مشخص است: «قوی شدن»؛ مسیری که در دولت شهید، مستند به آماری که خواهد آمد در حال طی شدن بود و به فرموده رهبری شهید: «اگر ادامه پیدا می‌کرد، بسیاری از مشکلات اقتصادی حل می‌شد».
شهید رئیسی دولت را در شرایطی تحویل گرفت که آمار حکایت از یک زمین سوخته داشت که به مراتب شرایط سخت‌تری را در قیاس با سال 1403 برای سکاندار جدید قوه مجریه ایجاد کرده بود؛ تورم نزدیک به 60 درصدی، خزانه ارزی و ریالی نه‌تنها خالی بلکه 53همت بدهکار به بانک مرکزی بابت تنخواه، 480همت کسری بودجه، جهش ارز از 3500 تا 33000تومان (بالای 25هزار تومان در زمان تحویل)، سقوط صادرات نفت به زیر 300هزار بشکه، بدهی 500همتی بابت اصل و سود اوراق فروخته شده، میانگین رشد اقتصادی تقریبا صفر، تعطیلی هزاران واحد تولیدی، مرگ روزانه 700بیمار کرونایی و انواع ناترازی از جمله قطعی‌های گسترده برق.
اما با یک رویکرد جهادی و خستگی‌نشناس، کار خود را از منفی‌های عمیق شروع کرد و در قدم اول با رفع باتلاقِ چشم‌انتظاری برای غربی‌ها و کنار زدن یک سیاسی‌کاری موهوم در مرتبط دانستن واردات واکسن کرونا به پیوستن بهFATF ، صدها میلیون دوز واکسن وارد کرد و ظرف مدت کوتاهی روزانه صدها خانواده را از داغِ عزیز دیدن نجات داد؛ دولت سیزدهم در قدم‌های بعدی بهانه تحریم را کنار گذاشت و راه‌حل تسویه بدهی‌های سنگین به ارث رسیده، احیای صنعت راکد و رفع ناترازی‌ها را در کار واقعی و غیرنمایشی دید.
در کنار افزایش بیش از 9هزار مگاواتی ظرفیت تولید برق، رکورد تاریخی افزایش ظرفیت نیروگاه در یک سال شکست و نرخ رشد تولید برق، ایران را در رتبه هفتم جهان و اول غرب آسیا قرار داد. دستاوردی که موجب شد قطعی برق بخش خانگی به صفر برسد؛ تولید نفت نیز از 2.99 میلیون بشکه در روز (سال 2021) به 3.4 میلیون بشکه (سال 2024) رسید؛ فروش آن هم با یک تحریم‌شکنی جانانه از 300هزار بشکه در روز به بیش از 1.5میلیون بشکه در روز رسید؛ تا جایی که وزیر خارجه بایدن در برابر سوال نمایندگان کنگره از علت این دستاورد اعتراف کرد: «بیشترین تحریم‌های نفتی در دولت بایدن انجام شد اما ایرانی ها مصمم به فروش نفت شدند».
تولید گاز نیز با فروش 87میلیون بشکه میعانات گازی روی آب مانده، مجالی برای افزایش پیدا کرد تا از تهدیدِ هزینه‌های نگهداری این حجم عظیم از فراورده‌های حاصل از تولید گاز، هم‌چون اجاره نفتکش‌ها، فرصت جبران ناترازی گاز، کسب درآمد ارزی از طریق صادرات بیش‌تر و کمک به تولید صنایع نیازمند به این انرژی، به دست آید. طی این فرایند، گاز تحویلی به شبکه از 789 به 814 میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت و تولید میعانات گازی نیز از 198 به 259 میلیون بشکه ارتقا پیدا کرد.
اقداماتی که کار احیای تولید و واحدهای تعطیل و نیمه تعطیل را ساده‌تر کرد و نهایتا در همان سه سال و با وجود محدودیت‌های ذکر شده چیزی حدود 8770 واحد صنعتی راکد به چرخه تولید بازگشت؛ گویا گره‌ای کور بدون برجام و FATF باز شده بود که به تبع آن تمام شاخص‌ها پالس بهبود پس از یک دهه سوخته اقتصادی را از خود صادر می‌کردند؛ صادرات غیرنفتی با حدود 53میلیارد دلار در سال 1401 رکورد 40ساله را زد و نرخ بیکاری در بهار 1403 به 7.7 درصد رسید که پایین‌ترین نرخ در 50 سال پیش از آن بود.
با حل مشکل زمین و واگذاری‌های 99ساله، کار ساخت دومیلیون و ششصد و ده هزار واحد مسکونی آغاز شد که از این میزان حدود 640هزار واحد (از جمله 130هزار واحد مسکن مهر) تکمیل شد. اقدامی که موجب شد تورم نقطه به نقطه مسکن از 93.7درصد در سال 99، به 22.9درصد در سال 1403 برسد. در حوزه کریدورهای ترانزیتی نیز دولت سیزدهم به فکر بالفعل کردن این امتیاز ویژه جغرافیایی ایران افتاد؛ 481کیلومتر خطوط ریلی جدید، از جمله خط‌آهن خاش-زاهدان، راه‌اندازی شد و این موضوع در سیاست خارجی دولت و رایزنی‌ها جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده بود.
در حوزه مواد غذایی و کالاهای اساسی نیز دولت شهید رئیسی کارهای درخشانی انجام داد؛ ذخایر کالاهای اساسی که در برخی مناطق تنها برای کم‌‌تر از یک ماه کفایت می‌کرد و در بسیاری از مواقع مردم در صف این کالاها می‌ماندند، به 4 تا 6 ماه افزایش یافت؛ با خرید تضمینی 12میلیون تن، کشور در تولید گندم خودکفا شد؛ کشت دانه‌های روغنی دیم 600درصد جهش کرد و نهایتا تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در ماه پایانی دولت به حدود 22درصد رسید. در حوزه اینترنت و ارتباطات نیز 7.5 میلیون خانوار (25میلیون نفر) تحت پوشش فیبرنوری قرار گرفتند.
در عرصه سیاست خارجی شعار دیپلماسی همسایگی دولت سیزدهم در عمل هم نمود پیدا کرد و کشور مانند این روزها که به دهه نود شباهت دارند، معطل «گفتگو» نماند. به بریکس و شانگهای پیوستیم و موافقت‌نامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا امضا شد و ارتباطات اقتصادی با آفریقا، بر خلاف دولت‌های روحانی، شدت و ابعاد گسترده‌ای پیدا کرد. رخدادهایی که نتایج آن‌ها در فائق آمدن بر کرونا، جهش فروش نفت و گاز، تامین مواد اولیه تولید و رکورد صادرات غیرنفتی علنا مشاهده شد و ریل خوبی برای دولت‌های آینده به یادگار گذاشت.
اعتراف وزیر خارجه بایدن به مصمم بودن ایرانی‌ها در خنثی‌سازی تحریم‌ها در کنار نهضت‌های جدی برای رفع عقب‌ماندگی‌ها و آبادانی ایران، روبه‌روی چشمان ماست؛ و این دقیقا پاسخ به سوال اخیر رئیس دستگاه اجرایی با اختیارات بی‌شمار است که: «اگر گفتگو نکنیم، چه کنیم؟»؛ کارهای روی زمین مانده دولت شهید، باید ادامه یابد؛ پیگیری جدی دیپلماسی اقتصادی با همسایگان و قدرت‌های همسو، اصلاح روندهای فاسد یا ناکارآمد در حوزه‌های بانکی، برطرف کردن مشکلات سر راه بنگاه‌های تولیدی، پیگیری تکمیل کریدورهای ترانزیت کالا و بسیاری از ایده‌های درونزا و برون‌نگر که این روزها در میان نخبگان و اندیشکده‌ها بحث می‌شود؛ مشکلات شاید زیاد باشند، اما جوانان ایرانی آماده پیاده کردن راه‌حل‌های خود هستند؛ البته اگر ریش‌سفیدهایی که بن‌بست می‌بینند به آنان مجال خدمت دهند؛ علاج قوی شدن است.